Özet


ALP TEGİN’İN SÂMÂNÎ EMÎRLERİYLE OLAN MÜNASEBETLERİ, GAZNE VE TOHÂRİSTAN’DAKİ FAALİYETLERİ
Türk Tarihindeki büyük devletlerden biri olan Gazneli Devleti’nin müessisi olan Alp Tegin esasen Sâmânî emîri Ahmed b. İsmâil tarafından satın alınan bir gulâmdır. Sâmânî emirinin hizmetinde olması sebebiyle küçük yaşlardan itibaren iyi öğrenim gördü ve kısa zamanda Sâmânî Devleti içerisinde mühim vazifelere yükseldi. Zamanla gücüne güç katan Alp Tegin, Sâmânî Devleti için sorun oluşturmaya başladı. Sâmânî Devletinin üst düzey yöneticileri ile yaşadığı problemeler sebebiyle Sâmânîler için sürdürdüğü vazifeleri bırakarak, Hindistan’a yapacağı gazalar için uygun bir yer olan Gazne şehrine gitmek için yola çıktı. Ancak Hindistan’a gidemeden Samani kuvvetleri arkasından geldi. İki ordu arasındaki mücadeleyi Alp Tegin kazandı ve Sâmânî ordusunu büyük bir yenilgiye uğrattı. Alp Tegin’in bu zaferden sonra ilk önce Tohâristan taraflarını daha sonra ise Gazne hâkimi Ebû Bekr Levîk’i (Enük) mağlup ederek Gazne’yi elde etti. Bu önemli başarılardan sonra Alp Tegin hem Tohâristan ve Gazne topraklarını ele geçirdi ve etkisi uzun bir müddet devam edecek olan Gazneliler Devleti’nin temellerini attı.

Anahtar Kelimeler
Alp Tegin, Gazne, Gazneliler, Toharistan