Özet


GEÇ OSMANLI DÖNEMİNDE KURULAN BİR SOSYAL GÜVENLİK KURUMU: İTTİHAD-I MİLLİ SİGORTA ŞİRKETİ
XIX. Yüzyılın son çeyreğinde İstanbul başta olmak üzere çeşitli şehirlerde sigorta şirketlerinin faaliyetleri çoğalmıştır. İstanbul merkezli ilk sigorta şirketi 1892’de kurulmuştur. XX. Yüzyıl başlarında Türkiye’de kurulan şirket sayısı artmıştır. Sigorta şirketleri, Birinci Dünya Savaşı’nın negatif siyasi ve ekonomik tesirinden kurtulamamışlardır. Bu dönemde İttihatçılar yeni ekonomik modeller denemişlerdir. Müslüman unsuru öne çıkaran birçok anonim şirket kurulmuştur. Yasal düzenlemeler yapılarak yabancı şirketler denetim altına alınmak istenmiştir. Yine bu dönemde unvanlarında “milli” kelimesinin kullanıldığı birçok sigorta şirketi teşekkül etmiştir. Araştırma konumuz olan İttihad-ı Milli Osmanlı Sigorta Şirketi, Fransız Union De Paris adlı şirketin öncülüğünde 1918 yılında kurulmuştur. Şirketin kurucuları Halep eski valisi Celal Bey ile Kastamonu milletvekili Şükrü Bey’dir. Kabul edilen iç tüzüğe göre şirketin genel merkezi İstanbul’dur. İşlem yapacağı sigorta türleri ise yangın, kaza, hırsızlık ve hayat sigortasıdır. Geç Osmanlı döneminde kurulan şirket, Cumhuriyetin ilanı sonrasında da faaliyetlerini sürdürmüştür. 1924 yılında yapılan düzenlemeyle unvanındaki “Osmanlı” terimi kaldırılmış ve yerine “Türk” kelimesi konulmuştur. İttihad-ı Milli Türk Sigorta Şirketi adıyla sigortacılığa devam etmiştir. 1966 yılında yine bir değişiklik gerçekleşmiş ve şirket unvanına “İmtaş” kelimesi eklenmiştir. 1996 yılından itibaren İmtaş, Nordstern Sigorta ile birleşerek işlemlerini sürdürmüştür. Bu araştırmada söz konusu şirketin tarihsel süreci incelenmiş ve iç tüzük esaslarına göre idari ve mali yapısı ortaya konulmuştur.

Anahtar Kelimeler
Sigorta Şirketleri, Geç Osmanlı Dönemi, İttihad-ı Milli Sigorta Şirketi