Özet


A. TURAN OFLAZOĞLU’NUN OSMANLI TARİHİNE İLİŞKİN TİYATROLARI VE BU TİYATROLARIN TARİHÎ GERÇEKLİKLE İLİŞKİSİ
Bu çalışmada tarihî tiyatro yazarlarımızdan Ahmet Turan Oflazoğlu’nun kaleme almış olduğu Osmanlı dönemini anlatan tiyatroları ve bu tiyatrolarda geçen tarihî olayların yazarın tarihî gerçeklik anlayışına göre ilişkisi incelenmiştir. Tarihi konu alan edebî eserlerde tarihî gerçekliğin varlığı hakkında bugüne kadar yapılmış yeterince inceleme bulunmamaktadır. Bu sebeple bu çalışmada, Oflazoğlu’nun Osmanlı tarihini konu alan tarihî tiyatroları, kendi tarihî gerçeklik anlayışına göre incelenerek edebî eserlerde tarihî gerçeklik konusunun genişletilmesi amaçlanmıştır. A. Turan Oflazoğlu’nun Osmanlı tarihini anlatan 10 adet oyununu incelenmiştir. Yazarın oyunları olay örgüsü, şahıs kadrosu, zaman ve mekânı oluşturan unsurlar sırasıyla belirlendikten sonra eserlerin, Oflazoğlu’nun tarihî gerçeklik anlayışına göre uygunluğu ortaya konmuştur. Burada kullanılan yöntem oyunlarda yer alan tarihî olayları, eserinden alıntı yapmak, o tarihî olaylarla ilgili tarihçilerin bilgilerini aktarmak ve ardından Oflazoğlu’nun tarihî gerçeklik anlayışıyla ilişkisini ortaya koymak şeklinde olmuştur. Bu eserlerin tarihî gerçeklikle ilişkisi ortaya konurken yararlanılan tarihî kaynaklar Halil İnalcık, İlber Ortaylı, Ahmet Şimşirgil, İsmail Hakkı Uzunçarşılı gibi tarihçilerin eserleridir. Oflazoğlu, tarihten yararlanan yazarın, tarihî olayları eserlerinde istediği gibi yorumlama hakkına sahip olduğunu belirterek tarihî gerçeklik anlayışını sunmaktadır. Çalışmanın ortaya çıkan sonucunda, tarihî gerçeklik meselesinde estetik gerçekliği esas alan Oflazoğlu’nun bu çizgide oyunlar kaleme aldığı görülmüştür.

Anahtar Kelimeler
A. Turan Oflazoğlu, Tiyatro, Osmanlı Tarihi, Tarihî Gerçeklik.