Özet


SÖZCÜKSÜZ KİTAPLARIN NİTELİĞİNİN ve OKUL ÖNCESİ DÖNEM ÇOCUKLARININ SÖZCÜKSÜZ KİTAP ANLATIMLARININ İNCELENMESİ
Bu araştırmada ülkemizde yayın evleri tarafından yayınlanmış telif ve çeviri sözcüksüz kitapların (10 adet) nitelik açısından incelenmesi ve okul öncesi dönem çocuklarının sözcüksüz kitaplar aracılığı ile oluşturdukları hikayelerin incelenmesi amaçlanmıştır. Katılımcılar 48-62 yaş aralığında olan ve okul öncesi eğitim kurumlarına devam eden 18 çocuktan oluşmaktadır. Nitel araştırma yöntemine göre tasarlanmış olan çalışmada veri toplamada doküman analizi ve görüşme tekniği kullanılmıştır. Sözcüksüz kitapların nitelikleri ile ilgili bulgular karakter sayısının az olması ve hayvan ya da küçük çocuklardan oluşması, duyguların karakterlerin jest ve mimikleri aracılığı ile yansıtılması ve resimlerdeki hareket özelliğinin çocuğa görelik açısından olumlu özellikler olduğunu göstermektedir. Çocukların oluşturdukları hikayeler dil ve anlatım açısından değerlendirildiğinde çocukların anlatımda en az 8 en çok 23 cümle kurduklarını, ana karakterle ilgili ayrıntılı bilgi vermedikleri, karakterler arası diyaloglara ise çok sınırlı bir şekilde yer verdikleri anlaşılmıştır. Ayrıca çocukların çoğunun anlatımlarında özgün ifadeler kullandıkları ve hikayeyi giriş, gelişme ve sonuç şeklinde anlattıkları ortaya çıkmıştır. Araştırmada iki çocuğun iki farklı kitaba bakarak oluşturdukları hikayelerin cümle yapısı ve özgünlük açısından farklı özellikler taşıması dikkat çekici bir bulgudur. Sonuçlar sözcüksüz kitapların niteliği ve bu kitapların çocukların dil özelliklerini yansıtması bağlamında tartışılmıştır.

Anahtar Kelimeler
Sözcüksüz kitap, Resimli kitap, Okul öncesi çocuk, Dil, Öykü, Sessiz kitap