Özet


NİZÂM OLGUSU ÇERÇEVESİNDE MEMLÛK SULTANLARI İLE SEÇKİNLERİN MÜCADELELERİ
Bu çalışma, Memlûkler döneminde, sultanlar ile seçkinlerin, yetke ve haklar noktasında uzlaşmaları demek olan nizâm algısını konu almaktadır. Taraflar arasında yapılan sözleşmeyle, nizâm’ın içeriğini oluşturan esaslara bağlı kalınacağına dair anlaşma sağlanırdı. Fakat değişen koşullarla birlikte otoriteyi ötekine kabul ettirme düşüncesi, kısa sürede anlaşmanın ihlal edilmesine neden oluyordu. Tahta çıkan yeni sultan, kıdemli Memlûk emirlerinin oluşturduğu seçkinler karşısında, konumunu emniyete almak için tam anlamıyla kendisine bağlı bir kadro oluşturmaya başlıyordu. Diğer taraftan kıdemli emirler, mevcut statülerini kaybetmemek amacıyla, sultan üzerinde baskı uyguluyor ve gerektiğinde zor kullanarak isteklerini gerçekleştiriyorlardı. Böylelikle süreç, iki taraf arasında akdedilen sözleşmenin aksi bir doğrultuda ilerliyordu. Karşılıklı güvensizlik duyguları, Memlûkler döneminde çok sayıda örneği bulunan, sultan-seçkin mücadeleleriyle sonuçlanıyordu.

Anahtar Kelimeler
Nizâm, Sultanlar, Seçkinler, Sultan Çocukları, Veraset Düzeni.