Özet


TANZİMAT’TAN SONRA OSMANLI’DA İHTİDA OLAYLARINA GAYR-İ MÜSLİMLERİN TEPKİSİ: İŞKENCE VE ZULÜMLER
Genellikle içinde dünyaya geldiği toplumun dinini seçen insanoğlu, belli bir olgunluğa gelince kendi hür iradesi ve aklıyla başka bir dini tercih edebilmiştir. Hür iradeleriyle dinlerini değiştiren insanlar için Osmanlı dönemi, dinî serbestinin yaşandığı ender zamanlardandır. Devlet-i Aliye çatısı altındaki her toplum yalnız dinî alanda değil her bakımdan özgürdür ve kendi iradeleriyle yaşamlarını istedikleri gibi sürdürmüşlerdir. Osmanlı, devlet olarak gayr-i müslimlere ve Türk olmayan halka karşı son derece müsamahakâr davranmıştır. Ancak Başbakanlık Osmanlı Arşivi’nde yapılan araştırmalarda Osmanlı tebaasından bazı gayr-i müslimlerin, sonradan din değiştiren kimselere aynı anlayışlı tavırla yaklaşmadığı görülmüştür. Soydaşlarının İslam dinine geçmesini(ihtida) kendilerine yedirememiş olan kimseler, ihtida eden bu şahıslara karşı onların irade ve isteklerini hiçe sayarak, çeşitli işkence ve zulümler uygulamışlardır. Bu sıkıntıların yaşanmasına sebep de genellikle yeni Müslüman olan kimselerin(mühtedi) eski dinlerindeki kişiler olmuştur. Bu çalışmada arşiv belgelerinden hareket edilerek, seçkin örneklerle ihtida eden gayr-i müslimlere yapılan zulümler ve işkenceler anlatılmaya çalışılmıştır.

Anahtar Kelimeler
İslam, Hristiyan, İhtida, Tanassur, Zulüm