Özet


VLADİMİR PROPP’UN YAPISAL ÇÖZÜMLEME YÖNTEMİ ÇERÇEVESİNDE “BATTAL GAZİ DESTANI” FİLMİNİN İNCELENMESİ
Anadolu Selçukluları devrinde Anadolu’daki içtimaî şartlar dinî bir edebiyat ile birlikte destanî bir edebiyatın gelişmesini de sağlar. Anadolu halkı büyük medeni şehirler dışında, iptidaî olmakla beraber millî bir hayat yaşar. Bu devir Oğuz ananelerini yaşayan, millî ve dinî mefkureleri uğruna çarpışan Türkmenler için alplar devridir. Anadolu serhatlerindeki Türk-Bizans mücadeleleri bazı destanî mahsuller doğurur. Bizans edebiyatında Akritas destanını doğuran bu devamlı savaşlar, Türkler arasında da Battal Gazi, Danişmend Gazi gibi destanî ürünler vücuda getirir. Battal Gazi’nin tarihî şahsiyeti ile menkıbevî şahsiyeti birbirine karışmış, Endülüs’ten Orta Asya’ya kadar tüm Müslüman milletlerin ortak malı haline gelmiştir. Battal Gazi, VIII. yüzyılda Emevîler devrinde yaşamıştır. 717-740 yıllarında Emevîlerin Bizans’a karşı mücadelelerinde rol almıştır. Türkler, Anadolu’nun fethinden sonra yoğunlaşan Türk-Bizans mücadeleleri sürecinde verilen mücadelelerde bu unutulmaz kahramanı sembolleştirmişlerdir. Bu çalışmada, 1971 yapımı “Battal Gazi Destanı” adlı film, halkbilimi uzmanı Vladimir Propp’un “Masalın Biçimbilimi” adlı kitabında yer verdiği kuram çerçevesinde incelenecektir.

Anahtar Kelimeler
Battal Gazi, destan, V. Propp, masal.