Özet


İMPARATOR I. JUSTINIAN’IN İLK YILLARINDA BİZANS İMPARATORLUĞU’NUN MEZOPOTAMYA SINIRI (527-532)
VI. yüzyıl, Mezopotamya hâkimiyeti için doğu sınırında asırlar boyu Sasanilere karşı mücadele içerisinde olan Bizans İmparatorluğu için ayrı bir önem ifade etmektedir. İmparatorluk, özellikle bu yüzyılın başında güçlü kalesi Amid (Diyarbakır)’i Sasanilere kaybettikten sonra (504), doğu sınır politikasında önemli değişikliklere gitti. İmparator Anastasius döneminde (491-518) alternatif istihkâm şehri Dara, iki taraf arasında var olan anlaşmaya aykırı olmasına rağmen üç yıl gibi kısa bir süre içerisinde doğu sınır güvenliği için inşa edildi. Anastasius’un Mezopotamya sınırını takviye konusunda gösterdiği çaba, VI. yüzyılın ilk çeyreğinde tahta oturan I. Justinian döneminde (527-565) de tüm hızıyla sürdürüldü ve yapılan istihkâmlar takviye edildi. Bu makalenin problemi, İmparator I. Justinian’ın ilk imparatorluk yıllarında takip ettiği Mezopotamya sınır politikasını tespit etmektir. Bu çerçevede Belisairus’un doğu sınırına atanmasıyla meydana gelen hareketlilik, Bizans İmparatorluğu’nun uzun zaman sonra rakipleri Sasanilere karşı bu sınırda elde ettikleri Dara Zaferi (530), Callanicum (Rakka) Savaşı (531) ve hemen akabinde iki taraf arasında imza edilen Sosuz Barış (532) gibi bu dönemin önemli olayları vesilesiyle imparator Justinian’ın ilk hakimiyet yıllarında takip ettiği Mezopotamya sınır politikasının esasları belirlenmeye çalışılacaktır.

Anahtar Kelimeler
Dara, Nusaybin, Bizans İmparatorluğu, Sasaniler, I. Justinian, Belisarius.