Özet


PAZARÖREN KÖY ENSTİTÜSÜ’NÜN SOSYO-MEKANSAL ETKİLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ÜZERİNE BİR KIRSAL TARİH ARAŞTIRMASI (1938-1954)
Cumhuriyetin ilk yıllarında, ülke nüfusunun yaklaşık % 75’i sosyal ve ekonomik olanaklar açısından yetersiz koşullara sahip kırsal alanda yaşamaktaydı. Bu dönem, kırsalın yaşam kalitesinin iyileştirilmesi, geliştirilmesi ve kalkınmada kır-kent dengesinin kurulabilmesi için ulusal düzeyde yoğun çabaların başladığı bir dönemi temsil eder. Bunların başlıcaları arasında, ülke genelinde temel eğitim, uygulamalı ve teorik tarım derslerinin verildiği enstitülerin kurulması yer almaktadır. Bunlar kırsal nüfusun modernleşmesine odaklanan, tarımsal üretim ilişkilerini modernleşmeyle uyumlu biçimde yeniden üretebilmeyi amaçlayan ve ulusal düzeydeki kalkınma çabasının kırsal bileşeni olarak anlaşılabilecek önemli uygulamalardan biriydi. Bu çalışmada, Kayseri İli Pazarören yerleşmesinde 1938 yılında kurulan ve yapıları büyük oranda günümüze ulaşan Pazarören Köy Enstitüsü’nün, mekânsal belgelemesiyle 1938-1954 yılları arası dönemde sosyo-mekânsal etkilerinin değerlendirilmesi amaçlanmaktadır. Günümüzde öğretmen okulu olarak varlığını devam ettiren eğitim kompleksi hem yakın çevresinin tarihsel sürecinde önemli bir parça olmuştur, hem de yapılarıyla ve bu yapıların oluşturduğu mekânsal organizasyonuyla Cumhuriyet dönemi modernleşme çabalarının özgün bir mekânsal örneğini temsil etmektedir.

Anahtar Kelimeler
Pazarören Köy Enstitüsü, mekânsal belgeleme, sosyo-mekânsal etki, kırsal tarih araştırması