Özet


ZAHİD İLE MİSTİK ARASINDA ÜÇÜNCÜ ZAMANIN YOLCULARI
Bu çalışmada Emeviler ile başlayan dünyevileşme ve Hariciler ile Şiilerin taşkın siyasi çıkışları karşısında üçüncü bir yolda bir zühd hareketi olarak ortaya çıkan tasavvuf üzerinde durulacaktır. Hz. Peygamber ve örnek sahabenin sade hayatlarını referans alarak başlayan zühd hareketi, uzun bir yolculukta ve İslam’ın yayıldığı geniş coğrafyalarda kadim medeniyetlerin tesirine hayli açık bir şekilde biçimlendiği reddedilmez bir gerçektir. Tasavvufi şahsiyetlerin önemli bir kısmı, efsanelerin, menkıbelerin ve halk anlatılarının bir inşasıdır. Zühd hareketi olarak başlayan tasavvuf, mevali hareketi ile Hint, Grek, Fars, Sami ve Orta Asya dahil karşılaştığı medeniyetlerin hazinesinden bir şeyler aldı. Zahidden sade köylüye, esnaf ve halk Müslümanlığına, tekke ve zaviyelerdeki kurumlaşmadan felsefi bir tonda mistik bir renge bürünen tasavvuf, esasta İslam’ın yayıldığı geniş ve derin coğrafyaların bir yankısıdır.

Anahtar Kelimeler
Zahid, Mistik, Sufi, Tasavvuf, Mevali.