Özet


ERKEN CUMHURİYET DÖNEMİNDE MUŞ, BİTLİS VE VAN’DA İSKÂN FAALİYETLERİ (1923-1938)
Ulus-devletlerin en belirgin özelliği farklı din, dil, kültür ve etnisiteleri tek bir potada eriterek homojen bir toplum inşa etmeye çalışmış olmalarıdır. Ulus-devletler bunu yaparken öncelikle bir ayıklama, saflaştırma ve benzeştirme süreci olan disimilasyon ve asimilasyon politikalarına başvurur. İmparatorluk bakiyesi üzerine kurulan Cumhuriyet Türkiye’si de, gayrimüslimlere disimilasyonist, Müslüman ama Türk olmayan unsurlara asimilasyonist politikalar uygulayarak homojen bir toplum yaratmayı hedefledi. Kemalist Cumhuriyet, bunu gerçekleştirmek için başvurduğu yollardan biri de iskân politikasıydı. Hiç kuşkusuz, iskân politikasının geniş ölçekte uygulandığı yerlerin başında Kürt nüfusun yoğunlukla yaşadığı Doğu ve Güneydoğu Anadolu bölgeleri yer alıyordu. Söz konusu bölgelerdeki iskân politikasının temel hedefi bölgeyi Türkleştirmek ve bölgede teritoryal hâkimiyet kurmaktı. Bu çalışmada, erken Cumhuriyet döneminde hem ülke dışından hem de ülke içinden bazı vatandaşların Muş, Bitlis ve Van’da iskân edilmeleri ele alınarak söz konusu vilayetlerde uygulanan iskân politikası mercek altına alınacaktır.

Anahtar Kelimeler
Erken Cumhuriyet Dönemi, Tek Parti Dönemi, İskân Politikaları, Muş, Bitlis ve Van’da iskân.