Özet


BÜVEYHİLER DÖNEMİ’NDE BAĞDAT’TA DOĞAL AFETLER, GÖK OLAYLARI VE GARİP HADİSELER (H.333-447/M.945-1055)
İran’ın Deylem bölgesinden gelerek 945 tarihinde Sünnî Abbasî Halifeliğinin başkenti Bağdat’ı ele geçiren Şiî Büveyhîlerin buradaki hakimiyeti 1055 tarihinde Selçuklu hükümdarı Tuğrul Bey’in gelişine kadar sürmüştür. Büveyhilerin Bağdat’taki yaklaşık bir asırlık hakimiyetleri esnasında doğal afet türünden birçok hadise meydana gelmiştir. Depremler, atmosferik yani meteorolojik sebeplerden oluşan don, şiddetli fırtına, çok ender şahit olunan ve oluştuktan sonra da bitki örtüsü ve sulama sisteminin olumsuz etkileyen kar yağışı, büyüklüğü ile ilgili abartılı tasvirlerin yapıldığı dolu yağışı, günlerce süren yağışlar muhtemelen Fırat ve Dicle nehirlerinin kaynaklarını teşkil eden bölgelerdeki ani kar erimelerinin sebep olduğu ani sel baskınları, yağış yetersizliği, iç çekişmeler ve don hadiselerinin sebep olduğu kıtlık ve kuraklık gibi olaylar Büveyhiler döneminde Bağdat’ın karşı karşıya kaldığı önemli doğal afetlerdir. Bunların yanı sıra dinî, siyasî çekişmeler ve asayiş sorunlarından kaynaklanan beşerî afet türünden yangınlar da Büveyhîler dönemi Bağdat’ını önemli ölçüde etkilemiştir. Afetler dışında araştırmamızda kayıtları tarihçiler tarafından tutulan, yıldız kayması olarak adlandırılan göktaşlarının düşüşü, uzun süre gökyüzünde müşahede edilen yıldızlar/kuyruklu yıldızlar ve halk arasında yayılan, ilginç olduğu için de kaydedilen bazı garip hadiseler de incelenmiştir.

Anahtar Kelimeler
Büveyhiler, Bağdat, Doğal Afetler,Don, Kar Yağışı, Sel, Yangın, Göktaşı, Yıldızlar