Özet


II. MEŞRUTİYET DÖNEMİ KARİKATÜRİSTLERİNİN GÖZÜNDEN OSMANLI DEVLETİ’NİN İKTİSADÎ ÇÖKÜŞÜ
Bu çalışmada İkinci Meşrutiyet dönemi Osmanlı ekonomisini yansıtan karikatürler incelenmiştir. İkinci Meşrutiyet dönemi mizah basını çoğunlukla dergilerden oluştuğu için işimiz bir bakıma kolaydır. Çünkü dergilerde karikatüristler, gazeteciler gibi gündelik olayların ani tespitlerini yapmak zorunda kalmıyorlardı. Aylık ya da haftalık çıkan dergilerde olaylar açıklığa kavuşurken sebep-sonuç ilişkileri olabildiğince geniş açıdan değerlendirilebiliyordu. Üstelik bunlar, Kalem dergisinde gördüğümüz gibi Avrupa basınını da takip eden mizah yazarları tarafından düz yazı veya şiirlerle de destekleniyordu. Çünkü dergide yazacak daha çok yer vardı. Bir gazetenin köşesinde sıkışıp kalmış, günübirlik unutulası karikatürler değil kalıcı ve mesaj taşıyan eserler böylece ortaya çıkıyordu. Bu çalışmanın amacı, retroperspektif bir biçimde Kalem, Cem ve Karagöz dergilerinden hareketle İkinci Meşrutiyet döneminde Osmanlı ekonomisinin değerlendirilmesine farklı bir açıdan ışık tutmaktır.

Anahtar Kelimeler
Osmanlı, II. Meşrutiyet, Karikatür, Mizah, Ekonomi, Siyaset