OSMANLI TOPLUMUNDA BİR PSİKOLOJİK ŞİDDET VE MAHREMİYETE SALDIRI ARACI OLARAK KÜFÜR
(Swearword as a Tool of Psychological Violence and Offence to Privacy in Ottoman Society )

Yazar : Mehmet Salih ERKEK    
Türü :
Baskı Yılı : 2016
Sayı : XXVIII
Sayfa : 223-247.


Özet
Kişilerin istemedikleri durumlarla karşı karşıya kaldıklarında veya kızdıklarında bir hınç ve şiddet refleksi olarak küfrettiğini görmekteyiz. Tarihsel süreçte hangi dönemde, hangi coğrafyada, hangi toplumda olursa olsun hemen hemen tüm insanların –cinsiyet farklılığı olmadan- bu şiddet öğesine başvurdukları bilinmekle birlikte, bu davranış tarzının sıklığı, toplumsal normlar ve hukuki bağlamda nasıl karşılandığı tam olarak bilinmemektedir. Bu çalışma da, şer’iye sicillerine dayanarak, mahremiyetin sınırlarının oldukça katı olduğu Osmanlı toplumunda kazf veya şetm terimleriyle hukuki belgelerde ifadesini bulan küfür olgusunun sıklığı ve ne şekilde yer aldığı incelenecektir. Bu konuda çeşitli şehirler hakkında şer’iyye sicillerine göre yapılmış olan çalışmalar baz alınarak, küfrün Osmanlı toplumundaki yerini ve insanların böyle bir durumla karşılaştıklarında, aynı zamanda bu olumsuz durumun açığa çıkması demek olan mahkemeye gitme konusunda ne derece istekli oldukları karşılaştırmalı olarak verilmeye çalışılacaktır. Çalışmamız Osmanlı toplumunda yaşayan farklı toplumsal statüden insanların davacı veya davalı olarak yer aldıkları mahkeme kayıtlarından hareketle kullanılan kelimelerin o günün insanları açısından ne anlam ifade ettiği sorusuna cevap arayacaktır. Bu şekilde insanların karşılarındakileri psikolojik olarak şiddete maruz bırakmak için hangi değerleri önceledikleri hakkında bilgiler verecektir.

Anahtar Kelimeler
Dil, Şiddet, Küfür, Osmanlı Toplumu, Şer’iye Sicillleri

Abstract
It is observed that people use swearwords as a reflex of temper and violence when they get angered or come up against an unwanted condition. It’s known that in the course of history nearly every people from every geography and society, whether man or women, appeals this violent element; but how it has been interpreted by social norms and law is obscure. In this study, based on sheriyye registers, swearwords on law documents in Ottoman society which restricts privacy firmly will be examined. In this study, based on studies of sheriyye registers of various cities, the usage of swearwords in the Ottoman society and how much the folk was willing to go to courts when this kind of negative situation arose will be analyzed. Our study is a try for understanding the meaning of words for the people from different social positions in Ottoman society in the basis of court records which these people had attend as claimant or defendant. Thus, information on which values people prioritise to expose their opponent with psychological violance will be explored

Keywords
Language, Violence, Swearword, Ottoman Society, Ottoman Court Record