GÜMÜŞ SİKKELER ve ÇAĞDAŞ YAZILI KAYNAKLAR IŞIĞINDA BİR ARTUKLU ŞEHRİ DÜNEYSİR (KOÇHİSAR-KIZILTEPE)’İN YÜKSELİŞİ (12.-13. Yüzyıllar)
(THE RISE OF AN ARTUQID CITY DUNEYSIR (KOCHISAR-KIZILTEPE) IN THE LIGHT OF THE SILVER COINS AND THE CONTEMPORARY WRITTEN SOURCES (12th-13th CENTURIES) )

Yazar : Ali MIYNAT    
Türü :
Baskı Yılı : 2018
Sayı : XXXIII
Sayfa : 45-65.


Özet
Tarihte bazı kasabalar ve şehirler vardır ki coğrafyalarındaki idarî ve ticarî gelişmelerin etkisiyle kısa zaman zarfında önemli bir ekonomik ve sosyo-kültürel merkez haline gelmişler, ancak şaşalı ve gösterişli ömürleri kısa sürmüştür. Günümüzde Mardin’in 20 km kadar güney-doğusunda, Zargan Çayı’nın sol kıyısında mütevazî bir kasaba hüviyetinde olan Düneysir (?????) bu şehirlerden biridir. Bir taraftan 12. yüzyılın son çeyreğinden itibaren şehri ziyaret eden yazarlar tanık oldukları bu büyümeyi eserlerinde zikrederken, diğer yandan 13. yüzyılın ilk çeyreğinde burada basılan gümüş sikkeler Düneysir’in bölgedeki en önemli ticaret merkezlerinden biri olduğunu ortaya koymaktadır. Artuklulara ait ilk gümüş dirhemlerin burada basılmış olması ayrıca manidardır. Bu çalışma Düneysir’in Geç Ortaçağ’daki bu hızlı yükselişini çağdaş yazılı kaynaklar ve sikkeler ışığında göstermeyi amaçlamaktadır. Anahtar Kelimeler: Düneysir, Kızıltepe, gümüş sikkeler, ticaret, kültür.

Anahtar Kelimeler
Düneysir, Kızıltepe, gümüş sikkeler, ticaret, kültür.

Abstract
Throughout history some towns and cities have become important economic and socio-cultural centres because of the administrative and commercial developments in their regions, but this thriving and flourishing lifetime for them have lasted for a short period of time. Düneysir, today settled on 20 km south-eastern of Mardin and on the left bank of the River Zargan as a small town, was one of these cities. Not only the authors, who visited the town from the last quarter of the 12th century, witnessed its growth and development, but also the silver coins struck here in the first quarter of the 13th century revealed that Düneysir was one of the most important commercial centres at that time. It is also northworthy that they are the earliest silver dirhems produced by the Artuqid begs in the region. The purpose of this study is to show up the rapid growth of Düneysir in the late Medieval Age in the light of the contemporary written sources and coins.

Keywords
Düneysir, Kızıltepe, silver coins, trade, culture.