TANZİMAT FERMANI ÖNCESİ DOĞU VİLAYETLERİNE YÖNELİK OSMANLI MERKEZİLEŞME POLİTİKASI
(The Ottoman Centralization Policy Towards Eastern Provinces Before the Tanzimat Edict )

Yazar : Fatih GENCER    
Türü :
Baskı Yılı : 2018
Sayı : XXXVI
Sayfa : 130-148


Özet
Osmanlı yönetimi uzun süren savaşlar, bitmek bilmeyen iç isyanlar ve kötü yönetim nedeniyle 19. Yüzyılın başlarında gücünü tamamen yitirmişti. Bu süreçte imparatorluğun genelinde olduğu gibi doğu vilayetlerinde de otorite boşluğundan faydalanan çok sayıda yerel güçler ortaya çıkmıştı. Hükümetin zayıflığı nedeniyle buralarda bulunan Kürt beyleri ve aşiretleri neredeyse tamamen bağımsız hareket etmişlerdi. Bunlar devlet hazinesine herhangi bir katkı sağlamamışlar ve hatta Osmanlı-İran ve Osmanlı-Rus savaşlarında hükümete destek olmamışlardı. Sultan II. Mahmut başa geçtiği andan itibaren, bütün imparatorlukta devlet otoritesini yeniden tesis etmek zorunda kalmıştı. Bunun yanında hükümetin vergi toplama hakkına ve topraklarına fiilen ortak olan ve reformlara ciddi şekilde direnen tüm derebeylerini uzaklaştırmak zorunda kalmıştı. Bu makalenin amacı Osmanlıların neden merkezileşme politikasını uyguladığını ve merkezileşme politikası öncesinde Kürtlerin durumunun nasıl olduğunu anlamaktır. Bunun yanında bu politikanın Kürtlerin yaşam tarzını nasıl etkilediği ve Kürtlerin merkezileşme siyasetine karşı nasıl tepkiler verdiğini tespit etmektir.

Anahtar Kelimeler
Merkezileşme Politikası, Reşit Paşa, Hafız Paşa, Kürtler

Abstract
At the beginning of the XIXth century, due to prolonged wars, never ending rebellions and misgovernment in provinces, the Ottoman Empire was on the verge of collapse. In this period, many domestic powers arose in eastern provinces because of ineffective authority as it was in the other parts of the empire. Kurdish chieftains and tribes were among those domestic powers, and they acted almost independent from the Ottoman governors. They paid nothing to the state treasury and even refrained from assisting government in the wars of Ottoman-Russian, and Ottoman-Persian. After Mahmud II ascends the throne, he had to re-establish the state authority throughout the empire. Besides, he had to remove all the lord of valleys, who were de facto partners of the government in the matter of sharing taxes and territories, and stringently opposed the reforms. In this context, the main aim of this article is to find out why the Ottomans had to conduct the centralization policy, and how was the situation of the Kurds before this policy. And also to examine how this strategy affected the lifestyle of the Kurds and how they reacted to increasingly centralized government

Keywords
Centralization Policy, Reşit Pasha, Hafız Pasha, Kurds