A. TURAN OFLAZOĞLU’NUN OSMANLI TARİHİNE İLİŞKİN TİYATROLARI VE BU TİYATROLARIN TARİHÎ GERÇEKLİKLE İLİŞKİSİ
(A. Turan Oflazoğlu’s Theatre Plays About Ottoman Hıstory and the Relatıonshıp of Hıstorıcal Truth of These Plays )

Yazar : Ali PULAT   - Esra APAYDIN  
Türü :
Baskı Yılı : 2018
Sayı : XXXVII-2
Sayfa : 729-752


Özet
Bu çalışmada tarihî tiyatro yazarlarımızdan Ahmet Turan Oflazoğlu’nun kaleme almış olduğu Osmanlı dönemini anlatan tiyatroları ve bu tiyatrolarda geçen tarihî olayların yazarın tarihî gerçeklik anlayışına göre ilişkisi incelenmiştir. Tarihi konu alan edebî eserlerde tarihî gerçekliğin varlığı hakkında bugüne kadar yapılmış yeterince inceleme bulunmamaktadır. Bu sebeple bu çalışmada, Oflazoğlu’nun Osmanlı tarihini konu alan tarihî tiyatroları, kendi tarihî gerçeklik anlayışına göre incelenerek edebî eserlerde tarihî gerçeklik konusunun genişletilmesi amaçlanmıştır. A. Turan Oflazoğlu’nun Osmanlı tarihini anlatan 10 adet oyununu incelenmiştir. Yazarın oyunları olay örgüsü, şahıs kadrosu, zaman ve mekânı oluşturan unsurlar sırasıyla belirlendikten sonra eserlerin, Oflazoğlu’nun tarihî gerçeklik anlayışına göre uygunluğu ortaya konmuştur. Burada kullanılan yöntem oyunlarda yer alan tarihî olayları, eserinden alıntı yapmak, o tarihî olaylarla ilgili tarihçilerin bilgilerini aktarmak ve ardından Oflazoğlu’nun tarihî gerçeklik anlayışıyla ilişkisini ortaya koymak şeklinde olmuştur. Bu eserlerin tarihî gerçeklikle ilişkisi ortaya konurken yararlanılan tarihî kaynaklar Halil İnalcık, İlber Ortaylı, Ahmet Şimşirgil, İsmail Hakkı Uzunçarşılı gibi tarihçilerin eserleridir. Oflazoğlu, tarihten yararlanan yazarın, tarihî olayları eserlerinde istediği gibi yorumlama hakkına sahip olduğunu belirterek tarihî gerçeklik anlayışını sunmaktadır. Çalışmanın ortaya çıkan sonucunda, tarihî gerçeklik meselesinde estetik gerçekliği esas alan Oflazoğlu’nun bu çizgide oyunlar kaleme aldığı görülmüştür.

Anahtar Kelimeler
A. Turan Oflazoğlu, Tiyatro, Osmanlı Tarihi, Tarihî Gerçeklik.

Abstract
Theatre plays about Ottoman age by Ahmet Turan Oflazoğlu and the relationship of historical events which take place in these plays according to writer’s own historical truth intellection are examinated in this work. There isn’t enough examination about existence historical truth in literal works which is about history so far. For that reason, is this work, it is aimed to expand historical truth in literal works by examinating Oflazoğlu’s historical theatre plays about Ottoman history according to his own historical truth intellection. A. Turan Oflazoğlu's 10 plays about Ottoman history were examined. After determining the events of the author, the plot, the staff, the elements that constitute the time and place respectively, it is revealed that the work is compatible with the understanding of the historical reality of Oflazoğlu. The method used here is to quote the historical events in his plays, his work, to convey the knowledge of historians about the historical events, and then to reveal the relation of Oflazoğlu with the understanding of historical reality. While the relationship between these works and historical truth is revealed, Halil İnalcık, İlber Ortaylı, Ahmet Şimşirgil and İsmail Hakkı Uzunçarşılı’s works are the works which are used. Oflazoğlu presented that writer, who use history, has the right to interpret historical events as he want in his historical plays. In the conclusion of the work, it is seen that Oflazoğlu wrote this kind of plays which pays attention historical truth and appearance truth.

Keywords
A. Turan Oflazoğlu, Theatre, Ottoman History, Historical Truth.