18.YÜZYILDA OSMANLI DONANMASINA PEKSİMET TEDARİKİ
(Rusk (Peksimet) Supply for Ottoman Hardware in 18th Century )

Yazar : Mehmet TAŞ    
Türü :
Baskı Yılı : 2019
Sayı : XXXIX
Sayfa : 286-312


Özet
Osmanlı donanması birbiriyle bağlantılı dört donanmanın birleşmesinden oluşmaktadır.Bunlardan birincisi İstanbul yani Tersane-i Amire'deki donanma ikincisi derya beylerinin donanması üçüncüsü Mısır donanması,dördüncüsü ise Garb Ocakları donanmasıdır. Bu donanma kalyondan şaykaya varıncaya kadar bir dizi gemiden oluşmaktadır. Mart ayında sefere çıkmakta altı ay kadar denizlerde kaldıktan sonra kasım ayında her bir donanma kışlayacakları üslere dönmektedirler. Osmanlı donanmasının 18.yüzyıldaki asıl savaş gemisi kalyonlardır. Kalyonlar çok sayıda topu içinde barındırabilen,yelkenle yol alan, mürettebatı fazla ve yüksek gövdeli gemilerdir. Bu gemiler önceki yüzyıllarda da nakliye amacıyla kullanılmasına rağmen savaşçı kimliğine bu yüzyılda kavuşmuştur. Osmanlı Devleti'nin düşmanı olan Venedik'in Girit savaşlarında bu gemi ile Osmanlılara karşı başarılar kazanması Osmanlıların bu gemi türünü asıl savaş gemisi olarak seçmelerinde etkili olmuştur. Kalyonların inşası ve donatımı 18.yüzyılda önemli bir meseleydi. Kalyonların kerestesi Kaz dağları ve Kocaeli'nden, kendir ve urganı Samsun ve Bafra'dan, üstüpüsü Mısır'dan, teli Ünye, Çarşamba ve Perşembeden, yelken bezleri Çanakkale'den don yağı ise Eflak'tan geliyordu. Yapımı masraflı olup yapımı tamamlandıktan sonra hekim, marangoz, oymacı, burgucu ve yelkenci gibi önemli bir uzman işgücüne sahip olmayı gerektiriyordu. Gemilerde bu insanları ve savaşçı unsurları sefer zamanı aç bırakmamak önemli bir konuydu. Peksimet gemi personelinin uzun zaman gemilerde görev yapabilmeleri için lüzumlu bir malzemeydi. Bu malzemenin hazırlanması, pişirilmesi, masraflarının karşılanması, depolanması ve dağıtılması insan ve kaynak temelinde önemli bir örgütlenme ihtiyacını da beraberinde getiriyordu.

Anahtar Kelimeler
Anahtar kelimeler: Peksimet,ekmek, Osmanlı donanması, kalyonlar, Tersane-i Amire

Abstract
The Ottoman navy is composed of four interconnected navies. The first one is the navy in the shipyard in İstanbul, the second navy of the sea senior,, and the third navy in the Egypt, and the fourth navy of North Africa States (Garb Ocakları). This navy is made up of a series of ships from the galleon to the booze. After march in the seas for six months, each navy will return to their bases in November. The Ottoman navy's original war ship in the 18th century is galleons. Galleons can accommodate a large number of cannons, sailing, and crews with large and high-bodied vessels. Although these ships were used for transportation purposes in the previous centuries, they gained their identity as a warrior in this century. Venus, the enemy of the Ottoman Empire, gained success against the Ottomans with this ship in the wars of Crete. The construction and equipment of galleons was an important issue in the 18th century. The timber of the galleons came from Kaz Mountains and Kocaeli, and the hemp and rope were from Samsun and Bafra, from the upper part of Egypt, from the wire of Ünye, from Wednesday and Thursday, while the sails from Çanakkale were coming from Eflak. Its construction was costly and, after completion of its construction, it required a significant specialist labor force, such as physicians, carpenters, engravers, burgers and sailors. It was an important issue not to leave these people and warriors on the ships hungry at the time of the voyage. Rusk (dried bread) was a necessary material for the crew to serve on ships for a long time. The preparation, cooking, costing, storage and distribution of this material brought about an important need for human and resource organization.

Keywords
_Rusks, bread, Ottoman navy, galleons, Tersane-i Amire