SÖZCÜKSÜZ KİTAPLARIN NİTELİĞİNİN ve OKUL ÖNCESİ DÖNEM ÇOCUKLARININ SÖZCÜKSÜZ KİTAP ANLATIMLARININ İNCELENMESİ
(Investigation of the Quality of Wordless Books and Explanations of Wordless Books by Preschool Children )

Yazar : Burcu ÖZDEMİR BECEREN   - Atiye ADAK ÖZDEMİR  
Türü :
Baskı Yılı : 2019
Sayı : XXXIX
Sayfa : 1-41


Özet
Bu araştırmada ülkemizde yayın evleri tarafından yayınlanmış telif ve çeviri sözcüksüz kitapların (10 adet) nitelik açısından incelenmesi ve okul öncesi dönem çocuklarının sözcüksüz kitaplar aracılığı ile oluşturdukları hikayelerin incelenmesi amaçlanmıştır. Katılımcılar 48-62 yaş aralığında olan ve okul öncesi eğitim kurumlarına devam eden 18 çocuktan oluşmaktadır. Nitel araştırma yöntemine göre tasarlanmış olan çalışmada veri toplamada doküman analizi ve görüşme tekniği kullanılmıştır. Sözcüksüz kitapların nitelikleri ile ilgili bulgular karakter sayısının az olması ve hayvan ya da küçük çocuklardan oluşması, duyguların karakterlerin jest ve mimikleri aracılığı ile yansıtılması ve resimlerdeki hareket özelliğinin çocuğa görelik açısından olumlu özellikler olduğunu göstermektedir. Çocukların oluşturdukları hikayeler dil ve anlatım açısından değerlendirildiğinde çocukların anlatımda en az 8 en çok 23 cümle kurduklarını, ana karakterle ilgili ayrıntılı bilgi vermedikleri, karakterler arası diyaloglara ise çok sınırlı bir şekilde yer verdikleri anlaşılmıştır. Ayrıca çocukların çoğunun anlatımlarında özgün ifadeler kullandıkları ve hikayeyi giriş, gelişme ve sonuç şeklinde anlattıkları ortaya çıkmıştır. Araştırmada iki çocuğun iki farklı kitaba bakarak oluşturdukları hikayelerin cümle yapısı ve özgünlük açısından farklı özellikler taşıması dikkat çekici bir bulgudur. Sonuçlar sözcüksüz kitapların niteliği ve bu kitapların çocukların dil özelliklerini yansıtması bağlamında tartışılmıştır.

Anahtar Kelimeler
Sözcüksüz kitap, Resimli kitap, Okul öncesi çocuk, Dil, Öykü, Sessiz kitap

Abstract
In this research, the aim was to investigate copyright and translated wordless books (10 books) published by publishers in Turkey in terms of quality and to investigate the stories created by preschool children based on the wordless books. Participants consist of 18 children aged 48-62 and attending pre-school education institutions. Designed according to the qualitative research method, the study used document analysis and interview techniques for data collection. Findings related to the quality of wordless books showed positive features relative to children with low numbers of characters who were mainly animals or small children, reflection of emotions in character’s gestures and facial expressions and motion in the pictures. When the stories created by the children are assessed in terms of language and expression, children’s explanations comprised minimum 8 and maximum 23 sentences, they did not give detailed information about the main character, and included very limited dialogue between characters. Additionally, most children used unique expressions in their explanations and were revealed to explain the story with introduction, development and conclusion. A noteworthy finding in the research is that the stories created by two children looking at two different books had different features in terms of sentence structure and uniqueness. The results are discussed in the context of the quality of the wordless books and the reflection of the children’s language features in these books.

Keywords
Wordless book, Picture books, Preschool children, Language, Narrative, Silent books