İLKÖĞRETİM ÖĞRENCİLERİNİN VATAN OLGUSUNA İLİŞKİN ALGILARININ BELİRLENMESİ
(The Determination Of Primary School Students’ Perception Towards The Concept Of Homeland )

Yazar : Recep ÖZKAN   - Mehmet Akif TAŞKIN  
Türü :
Baskı Yılı : 2014
Sayı : XVII
Sayfa : 889-906.


Özet
Ortaokul 6. sınıf öğrencilerinin “vatan” kavramına ilişkin oluşturmuş oldukları metaforları ortaya koymak amacıyla yapılan çalışmanın yöntemi olgu bilim (fenemenoloji-phenomenology) biçiminde düzenlenmiştir. Çalışma Niğde Milli Eğitim Müdürlüğüne bağlı 5 ortaokulda 164 öğrenci ile yapılmıştır. Araştırmaya katılan öğrenciler toplamda 46 ayrı metafor üretilmiştir. Öğrencilerin ürettikleri metaforlar incelendiğinde “aile, anne, baba ve anne-baba” metaforlarının en çok üretilen metaforlar olduğu tespit edilmiştir. Öğrencilerin vatan kavramını, özellikle yaş itibariyle en yüce varlık-değer olarak gördükleri, kaybetmeyi bile düşünemeyecekleri anne-babalarıyla özdeşleştirdikleri söylenebilir. Çünkü yaş itibariyle anne-baba vazgeçilmez bir varlıktır. Ayrıca diğer kategorilerde öne çıkan “ev ve kalp metaforları da bu durumu destekler niteliktedir. Bunların yanında “bayrak ve sevgi” metaforlarının da çok üretilen metaforlar olması öğrencilerin vatan kavramına yükledikleri olumlu anlamların göstergesi kabul edilebilir. Üretilen metafor gerekçelerinde olumlu ifadelerin bulunması ve hiç olumsuz açıklamalara yer verilmemesi yine öğrencilerin vatan kavramıyla ilgili olumlu düşüncelerinin yerleşmiş olduğunun kanıtı olarak gösterilebilir. Bütün bu durumların ortaya çıkmasında, genel olarak Türk toplumsal yapısının, vatan kavramına yüklediği kutsallıkla da ilişkisi söz konusudur. Türk toplumunda çocuk doğduğu andan itibaren “vatana-millete hayırlı evlat” olması temennisi hep ön plandadır. Askere gönderirken kına yakılmasındaki gerekçenin de bu durumla ilişkilendirilmesi, Allah’tan sonra evladın vatana kurban edilmesindeki anlayışta yatmaktadır. Tüm dualarda hayırlı evlat temennisinin altındaki düşüncede de bu durumla ilgilidir.

Anahtar Kelimeler
Metafor, vatan, ortaöğretim, 6. sınıf, değer.

Abstract
The study aimed towards presenting the metaphors created by middle school 6th year students related to the concept of “homeland” was held with the phenomenology method. The study was held in 5 middle schools connected to the Directorate of National Education in Nigde with a total of 164 students. The students who took part in the study created 46 different metaphors in total. When the metaphors that the students created are observed, it can be seen that metaphors on “family, mother, father and parents” were the most created metaphors. It can be said that particularly due to their age, students related the concept of homeland which they see as a supreme existence-value, with their parents whom they can't even imagine losing. Because, parents are indispensible due to the students’ age. Home and heart metaphors which stand out in other categories are also in a position which supports the situation. Alongside these, metaphors for “flag and love” being frequently created metaphors also prove that the students associate the concept of homeland with something positive. The created metaphors having positive meanings and there not being any room for negative definitions can be proof that students have no negative thoughts related to the concept of homeland. All of these situations arising can be proof of the Turkish society structure placing sacred meanings on the concept of homeland. As soon as a child is born in a Turkish society, the desire for them to be a “dutiful child to the homeland-society” is at the forefront. When they are sent to do their military service, the application of henna is related to this situation and it is embedded in the belief that the child is sacrificed to the homeland after God. The thought in the desire for a dutiful child in every prayer is related to this situation.

Keywords
Metaphor, homeland, secondary, 6 class, value.