VLADİMİR PROPP’UN YAPISAL ÇÖZÜMLEME YÖNTEMİ ÇERÇEVESİNDE “BATTAL GAZİ DESTANI” FİLMİNİN İNCELENMESİ
(The Analysis of The Film Named “Battal Gazi’s Epic” Regarding Vladimir Propp’s Structural Analysis Methodology )

Yazar : Mehmet Emin BARS    
Türü :
Baskı Yılı : 2014
Sayı : XVIII
Sayfa : 79-97.


Özet
Anadolu Selçukluları devrinde Anadolu’daki içtimaî şartlar dinî bir edebiyat ile birlikte destanî bir edebiyatın gelişmesini de sağlar. Anadolu halkı büyük medeni şehirler dışında, iptidaî olmakla beraber millî bir hayat yaşar. Bu devir Oğuz ananelerini yaşayan, millî ve dinî mefkureleri uğruna çarpışan Türkmenler için alplar devridir. Anadolu serhatlerindeki Türk-Bizans mücadeleleri bazı destanî mahsuller doğurur. Bizans edebiyatında Akritas destanını doğuran bu devamlı savaşlar, Türkler arasında da Battal Gazi, Danişmend Gazi gibi destanî ürünler vücuda getirir. Battal Gazi’nin tarihî şahsiyeti ile menkıbevî şahsiyeti birbirine karışmış, Endülüs’ten Orta Asya’ya kadar tüm Müslüman milletlerin ortak malı haline gelmiştir. Battal Gazi, VIII. yüzyılda Emevîler devrinde yaşamıştır. 717-740 yıllarında Emevîlerin Bizans’a karşı mücadelelerinde rol almıştır. Türkler, Anadolu’nun fethinden sonra yoğunlaşan Türk-Bizans mücadeleleri sürecinde verilen mücadelelerde bu unutulmaz kahramanı sembolleştirmişlerdir. Bu çalışmada, 1971 yapımı “Battal Gazi Destanı” adlı film, halkbilimi uzmanı Vladimir Propp’un “Masalın Biçimbilimi” adlı kitabında yer verdiği kuram çerçevesinde incelenecektir.

Anahtar Kelimeler
Battal Gazi, destan, V. Propp, masal.

Abstract
Social conditions of Anatolia provide not only the development of a religious literature but also a legendary literature in the period of Anatolian Selçuklu. The folk of Anatolian experiences a life which is national and primitive apart from big civilized cities. This time is a period for Turkmen who live in Oğuz’s traditions and customs, battle for the sake of national and religious aims. The battles between Turks and Byzantium in Anatolian borders create some legendary products. These continuous battles which form Akritas Epic in Byzantine literature create legendary products like Battal Gazi’s Epic and Danişmend Gazi’s Epic among Turks. Battal Gazi’s historical character and legendary character are mixed and so he is common from Andalucia to Middle Asia for all the Islamic nations. Battal Gazi lived in the period of Emevi State in the 8’th century. He had a big role in the battles between Emevi State and Byzantium from 717 to 740 years. Turks symbolized him as an unforgettable hero in the process of the battles against Byzantium. In this study, the film, which was produced in 1971, named “Battal Gazi’s Epic” will be analyzed regarding the methodology about which Vladimir Propp has mentioned in the book named “Morphology of Tale”.

Keywords
Battal Gazi, epic, V. Propp, tale.