OSMANLI TUNA DONANMASININ ÜSTÜAÇIK GEMİLERİ
(Barge (Ustuachık) Boats of Ottoman Danube Navy )

Yazar : Ayşe PUL    
Türü :
Baskı Yılı : 2014
Sayı : XVIII
Sayfa : 285-317.


Özet
Osmanlı Devleti, fetih yönünü Balkanların kuzeyine ve Avrupa’nın içlerine doğru ilerletirken Tuna havzasındaki hâkimiyetini genişletmek ve sağlamlaştırmak durumundaydı. Hem kuzeye yapılacak seferlerde ordunun iaşesinin sağlanmasında hem de çift yönlü ticaretin sürdürülmesinde güçlü bir nehir donanmasına sahip olunması gerektiğini biliyorlardı. Bunun için, stratejik, siyasi, askeri, ekonomik açılardan mühim konumda yer alan bu nehrin zorlu şartlarına uygun gemilerin tercih edilmesi, yapımı ve kullanılmasına gerekli özeni göstermeliydi. Bundan dolayı, Osmanlı Devleti Macaristan’ı aldıktan sonra Tuna nehrinde bulundurduğu donanmaya daha da önem vermiş, Tuna’dan güvenle faydalanmak için çeşitli kurumlar oluşturulmuş ve ilk etapta Tuna Kaptanlığı’nı kurmuştu. Tuna Kaptanlığı’nın bünyesindeki üstüaçıklar da bilhassa ordunun lojistiği için nakliyat işlerinde kullanılmış olan gemi çeşitlerinden biriydi. Bu çalışmada, bu gemilerin Tuna donanmasındaki fonksiyonları, yeri, önemi, çeşitleri, mürettebatı, yapıldıkları ve kullanıldıkları yerler gibi hususlar Osmanlı arşiv belgeleri ışığında aydınlatılmaya çalışılmıştır.

Anahtar Kelimeler
Osmanlı, Tuna Donanması, Üstüaçık, ince donanma, gemi.

Abstract
While expanding her conquests to deeper Europe and directing to the North of Balcans Ottomans had to reinforce and stabilize their rule on Danube basin. They knew that they should own a strong Danube Navy for both providing logistics for war and keeping two-way trade going on. On this purpose they had to show ultimate attention on building sufficient boats, for this strategically, politically, martially economically important river. Therefore; after conquering Hungary, Ottomans established Danubian Admiralty (Tuna Kapudanligi) and allways payed special attention to keep a proficient navy. Barges (ustuachik) administrated by Danubian Admiralty are boats that used for transporting on Danube. At this study we tried to reveal the functions, importance, the places where they have been built and used, information about their crew according to Ottoman archival documents.

Keywords
Ottoman, Danubian Navy, Barge(Ustuachik), River Navy, boat.