AĞRI İLİNDEKİ MİMARİ ESERLER VE EL SANATLARINDA GÖRÜLEN FİGÜRLÜ BEZEMELERİN TÜRK FİGÜRLÜ BEZEME DÜNYASI İÇİNDEKİ YERİ VE ÖNEMİ
(The Place and Importance of Figure Decorations in Architectural Works Of Art and Handicrafts in Agrı City in Turkish Figure Decoration World )

Yazar : Yusuf ÇETİN    
Türü :
Baskı Yılı : 2015
Sayı : XXII
Sayfa : 475-491.


Özet
Anadolu coğrafyasının uç noktasında, Asya ile Avrupa arasında önemli geçiş güzergâhlarından birisini oluşturan Ağrı ilinin etrafı eski çağlardan beri önemli kültür ve sanat merkezleri ile çevrilidir. Son yıllarda bölgede yapılan yüzey araştırmaları ve arkeolojik kazılar il topraklarının Kalkolitik çağdan itibaren kültürel veriler açısından aktif bir konumda olduğunu göstermiştir. İl sınırları içindeki hemen hemen her yerleşim biriminde ve yüksek yaylalarda karşımıza çıkan Tunç-Demir Çağlarına ait kaleler, höyükler ve nekropoller bu zengin kültürel yaşamdan günümüze ulaşan önemli kalıntıları oluşturmaktadır. Ortaçağ ve sonrasında da jeopolitik konumundan dolayı önemini korumuş olan bölge Türk-İslam sanatı eserleri bakımından oldukça zengindir. İlde bulunan saray, cami, türbe, mezarlık ve mezar taşları ile el sanatlarında görülen figürlü bezemeler kültür ve sanat tarihi açısından dikkat çekicidir. Bu figürlü bezemeler incelendiğinde geniş bir coğrafyaya yayılan Türk sanatının figürlü bezeme repertuarında çok sık karşımıza çıkan ve en önemli figürleri oluşturdukları görülmektedir. Tarihi İpekyolu kavşağında bulunmasından dolayı etkileşimin yoğun olduğu yöredeki mimari eserler ve el sanatlarında görülen bu figürlü bezemeler, il topraklarının Asya ve Avrupa arasındaki kültürel bağlantıları sağlayan önemli bir geçiş koridoru olduğunu da göstermektedir.

Anahtar Kelimeler
Ağrı, Figürlü bezeme, Kültürel bağlar, Mimari eserler, El sanatları

Abstract
The city of Agrı, which is located in the extreme Point of Anatolia and serves as a significant transition Point, is surrounded by important culture and art centres since the ancient times. Surface explorations and archaeological excavations carried out in the region recently show that the city lands have been in an active location in terms of cultural date since the Chalcolithic age. Castles, mounds and necropolises belonging to the Bronze and Iron Ages seen almost in every accommodation unit and high plateaus within the city are significant remnants of this rich cultural life surviving to this day. The region, which has preserved its importance in terms of its geopolitical location since the Middle Ages and afterwards, is rather rich in respect to Islamic works of art. The palaces, mosques, tombs, graves and gravestones in the city and figure decorations in handicraft are remarkable with regard to culture and art history. When these figure decorations are examined, it is seen that they are the most important figures and are frequently seen in figure decoration repertoire of Turkish art. The architectural work and these figure decorations in handicraft in the region where interaction is high due to its position in the historical Silk Road show that the city lands are a significant transition corridor which provides cultural bonds between Asia and Europe.

Keywords
Agrı, Figure decoration, Cultural bonds, Architectural works, Handicraft