1916 TARİHİNDE TÜRKMENLERİN AYAKLANMASI
(The revolt of the Turkmen in 1916 )

Yazar : G.Karpov   Çeviren  Tahir AŞİROV
Türü :
Baskı Yılı : 2015
Sayı : XXIV
Sayfa : 809-826.


Özet


Anahtar Kelimeler
Türkmenler, Karpov, Zakaspiy, Ayaklanma, Göçebe

Abstract
Bu yazı, Türkmenlerle ilgili 1916 senesinde ortaya çıkan toplumsal olayları, sorunları, ayaklanmaları ayrıntılı olarak tarihi belgeler ışığında incelemektedir. Yazı, bu konuda yazılan ilk eserlerden biri olarak kabul edilmektedir. Yazı, Türkmenlerin Rusya İmparatorluğu tarafından yönetildiği dönemde Türkmenistan’ın değişik yerlerindeki durumlar üzerine ortaya çıkan ayaklanmasının sebebi, ayaklanmasının meselesi, halkın sosyal durumunun açıklanması gibi konuları içermektedir. Bu eserin başlıca amacı tarihi belgeler ışığında Rusya İmparatorluğu döneminde ayaklanmanın sebeplerini aydınlatmaktadır. Yönetimdeki olanların Türkmen halkına yaptıklarını yazılı kayıtlarla ile aydınlaştırmaya çalışmaktadır. Aynı zamanda çalışmamda bu konuyla ilgili “Zakaspiy oblastının obzorı” (Trans-Hazar bölgesinin yazısı) gibi önde gelen tarihi yazılı belgeleri esasında değerlendirilmektedir. Eserin sonunda 1916 yılında ortaya çıkan ayaklanmasının kronolojisini vermektedir. Georgiy İvanoviç Karpov, Türkmen halkı ve Türkmenistan tarihi ile ilgili çalışma yapan ve yazılar kaleme alan bir bilim adamıdır. Yazar 1937 yılında Aşkabat’ta “Türkmen Devlet Yayınları” tarafından “1916 yılında Türkmenlerin Ayaklanması” adıyla yayımlanan eseridir. This article/thesis helps us to understand the social movements, problems and revolts in details which appeared in 1916 and related to the Turkmen via historical documents/records. Indeed, this article/thesis is considered to be one of the first works written on this subject. This article/thesis comprises the reasons of the revolts, the problems that the revolt resulted in and the explanation of the social situation in the different areas of Turkmenistan in the period of the Russian Empire ruling. The main purpose of this thesis is to clarify the reasons of the revolts in the period of the Russian Empire via historical records and how the people in the authority acted towards people. At the same time this subject is analized on the basis of “Zakaspiy oblastynyn obzory” (the observation of Trans-Caspian region) – one of the significant historical records. The chronology of revolts in 1916 is given at the end of the work. Georgy Ivanovich Karpov is a scientist who did a research on the history of Turkmenistan and the Turkmen nation and wrote about it. “The revolt of the Turkmen in 1916” is a work written by this author which was published by the “Turkmen State Publishing” in 1937 in Ashgabat.

Keywords
Turkmen, Karpov, Zakaspiy, Revolt, Nomad