ATATÜRK DÖNEMİ ERGANİ MADEN İŞLETMESİ
(The Ergani Mining Plant During Atatürk’s Era )

Yazar : Metin KOPAR    
Türü :
Baskı Yılı : 2016
Sayı : XXVII
Sayfa : 219-239.


Özet
Bakır insanların eski çağlardan beri çeşitli amaçlarla kullandığı ve günümüzde de sanayinin temel girdileri arasında yer alan önemli metallerden biridir. Türkiye Dünyada maden yataklarının zenginliği açısından şanslı ülkeler arasında yer alır. Dünyada üretilen 50’yi aşkın maden çeşidi için yapılan değerlendirmede Türkiye, 29 çeşit ile Dünyada ilk 10 ülke arasında yer almaktadır. Yapılan arkeolojik çalışmalar, Anadolu’da madenciliğin M.Ö.7000 yıllarına kadar uzandığını ve burada kurulan uygarlıkların gelişmesinde önemli bir rol oynadığını ortaya koymuştur. Yeryüzünün ilk yerleşilen alanlarından biri olan Anadolu’da, madene dayalı yüksek uygarlıklar kurulmuştur. Anadolu’ya geldiklerinde maden konusunda derin bilgilere sahip olan Türkler, Anadolu madenciliğin gelişmesinde önemli katkı sağlamışlardır. Cumhuriyet’in ilanı ile birlikte ekonomik hayatın önemli bir kısmını oluşturan madencilik faaliyetlerini bir düzene sokmak amacıyla çok önemli sayılabilecek çalışmalara başlanılmıştır. Bu dönemde ülke madenciliğinin gelişmesini sağlayacak politikalara yer verilmiş, bu alanda hizmet sağlayacak kurum, kuruluş ve işletmeler tesis edilmiştir. Cumhuriyet’in ilk yıllarından itibaren Türk madenciliğinin gelişmesini sağlayacak tedbirlerin alınması gerektiğini ifade eden Mustafa Kemal, milli sanayinin kurulması ve gelişmesinin maden arama ve işletmeye sıkı sıkıya bağlı olduğunu belirtmiş ve madenciliğe özel bir önem vermiştir.

Anahtar Kelimeler
Maden, Bakır, Cumhuriyet, Taşımacılık, Lozan Antlaşması.

Abstract
Copper is one of the important metals that people have used for various purposes since ancient times and that is among the essential inputs of industry today. Turkey is among the lucky countries in the world in terms of its rich mineral deposits. Over 50 kinds of minerals are produced in the world and Turkey is among the top 10 mineral-producing countries with the 29 minerals it produces. Archaeological research shows that mining in Anatolia dates back to 7000 B.C. and that it played an important role in the development of the civilizations established there. In Anatolia, one of the first settled territories of the world, high civilizations based on metals were established. The Turks, who had profound knowledge about metals when they first arrived in Anatolia, made significant contributions to the development of Anatolian mining. With the proclamation of the Turkish Republic in 1923, very important endeavors were initiated to organize the mining activities that constituted a significant part of the economic system. In this period, policies to develop the mining of the country were adopted and institutions, organizations and companies to serve in this sector were established. From the first years of the Republic, Mustafa Kemal Atatürk, who placed special emphasis on mining, stated that measures to develop Turkish mining must be taken and that establishment and development of national industry strictly depended on mineral exploration and mining.

Keywords
Gold mine, Copper, Republic, Transportation, Treaty of Lausanne.