KAYNAŞTIRMA ÖĞRENCİLERİNİN AKRAN ZORBALIĞINA UĞRAMA VE ZORBALIK YAPMA DURUMLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ
Author :
Abstract
Özel gereksinimli çocuklar, tipik gelişim gösteren akranlarına kıyasla daha fazla sosyal sorun yaşamaktadır. Bu bireylerin; sosyal hayata adapte olması, çevresindeki bireyler tarafından kabul görmesi, bulunduğu ortama aidiyet duygusu hissetmesi daha zordur. Yukarıda sayılan sorunlar da beraberinde akran ilişkilerinde yaşanan sorunları getirmektedir. Yapılan bu çalışmayla kaynaştırma eğitimine devam eden özel gereksinimli çocukların, akran zorbalığına uğrama ve zorbalık yapma durumları çeşitli değişkenler açısından incelenmiştir. Bu amaç doğrultusunda 2022-2023 eğitim-öğretim yılı içinde Çanakkale ili Merkez, Lâpseki, Ezine ve Biga ilçelerinde ilkokula devam eden 176 kaynaştırma öğrencisinden veri toplanmıştır. Tarama modelinde desenlenen araştırmanın verilerini toplamada Pişkin ve Ayas tarafından geliştirilen “Akran Zorbalığı Belirleme Ölçeği (Çocuk Formu)” ve araştırmacı tarafından hazırlanmış “Kişisel Bilgi Formu” kullanılmıştır. Toplanan veriler IBM SPSS 21 programına girilmiş ve parametrik testlerle analiz edilmiştir. Yapılan bu araştırma sonucunda kaynaştırma öğrencilerinin akran zorbalığına uğrama durumlarının, akranlarına zorbalık yapma durumlarından daha yüksek olduğu görülmüştür. Kaynaştırma öğrencilerinin akran zorbalığına uğraması ile akranlarına zorbalık yapma durumlarının cinsiyet ve yaş değişkenlerine bağlı olarak farklılaşmadığı, anne ve babanın birliktelik durumu, anne-babanın öğrenim durumu, ekonomik durum değişkenlerine bağlı olarak farklılaştığı görülmüştür. Anne-babası ayrı olan, ebeveynlerinin öğrenim durumu düşük olan, ekonomik durumu kötü olan öğrencilerin akran zorbalığına uğrama ve zorbalık yapma durumlarının daha fazla olduğu tespit edilmiştir. Akran zorbalığını önlemeye yönelik ise aile ve okul iş birliği önerilmiştir.
Keywords
Abstract
Children with special needs experience more social problems compared to their typically developing peers. These individuals; It is more difficult for them to adapt to social life, to be accepted by the individuals around them, and to feel a sense of belonging to their environment. These also cause problems in peer relationships. In this study, the exposure to peer bullying and bullying of children with special needs attending inclusive education were examined in the way of various variables. For this aim, data was collected from 176 mainstreaming students attending primary schools in the Merkez, Lapseki, Ezine and Biga districts of Çanakkale province in the 2022-2023 academic year. The "Peer Bullying Scale (Child Form)" developed by Pişkin and Ayas and the "Personal Information Form" prepared by the researcher were used to collect the data of the research designed in the relational scanning model. The collected data were entered into the IBM SPSS 21 program and analyzed with parametric tests. As a result, it was observed that the rate of peer bullying among integrated students was higher than the rate of bullying their peers. It was observed that the rate of peer bullying and bullying among integrated students did not differ depending on gender and age variables, but it differed depending on the variables of the mother and father's union, the parents' education level, and the economic situation. It was determined that students whose parents were separated, whose parents' education level was low, and whose economic situation was poor were more likely to be exposed to peer bullying and to bully. Family and school cooperation was recommended to prevent peer bullying.
