ŞİZOFRENİNİN SÖZEL AKICILIK BECERİLERİNE ETKİSİ: NÖRODİLBİLİMSEL İNCELEME
Author :
Abstract
Bu çalışmanın amacı nörodilbilimsel bir yaklaşımla şizofreninin sözel akıcılık becerilerine etkisini belirlemek ve hastalığa bağlı gelişen beyin hasarlarının semantik ve fonemik akıcılık becerilerindeki bozulmalarla ilişkisini ortaya koymaktır. Çalışmada betimsel araştırma deseni kullanılmıştır. Çalışmaya dahil edilen katılımcılar amaçlı örnekleme metoduyla seçilmişlerdir. Veri toplama aracı olarak sözel akıcılık becerilerini ölçen yönergeler tasarlanmıştır. Araştırmadan elde edilen bulgular incelendiğinde şizofreni hastalığının sözel akıcılık becerilerini olumsuz yönde etkilediği, özellikle semantik ve fonemik akıcılık becerilerinin hastalığın etkisiyle bozulduğu, semantik akıcılık kategorisinde yer alan eylem sözcükleri üretme becerisinin diğer tüm kategorilerden kötü olduğu, semantik değiştirme becerisinin semantik ve fonemik akıcılık becerilerine göre daha iyi durumda olduğu, otomatik değiştirme becerilerinin ise korunduğu tespit edilmiştir. Şizofreni hastalığı sebebiyle bozulan yürütücü işlevler ve semantik ağlar, frontotemporal bölgede, hipokampusta, limbik yapılarda ve gri maddede hacim azalması semantik akıcılık becerilerini, prefrontal kortekste hastalığa bağlı ortaya çıkan sorunlar ise fonemik akıcılık becerilerini olumsuz yönde etkilemektedir.
Keywords
Abstract
This study aims to examine the effects of schizophrenia on verbal fluency skills from a neurolinguistic perspective and to reveal the relationship between disease-related brain damage and impairments in semantic and phonemic fluency. A descriptive research design was employed. As a data collection tool, verbal fluency tasks designed to assess these skills were administered to participants. The findings indicate that schizophrenia negatively affects verbal fluency skills, particularly impairing semantic and phonemic fluency. Among all categories, the production of action words in the semantic fluency task was found to be the most impaired. Additionally, semantic switching ability was relatively better preserved compared to semantic and phonemic fluency, while automatic switching abilities remained intact. Executive dysfunctions and disruptions in semantic networks caused by schizophrenia, along with volume reductions in the frontotemporal region, hippocampus, limbic structures, and gray matter, negatively impact semantic fluency skills. Meanwhile, disease-related dysfunctions in the prefrontal cortex adversely affect phonemic fluency skills.