Author :
Abstract
Hz. Peygamber’in gündelik hayatını farklı pencerelerden aktaran sünen, muvatta, musannef, câmi, müsned türü eserlerin özellikle şemâil edebiyatı eserlerinin dinî iletişim açısından tahlil edilmesi, rivayetlerde verilen sahih bilgiler temelinde Hz. Peygamber’in örnek yaşantısının iletişim ögeleri çerçevesinde ele alınması gerekirdi. Bu minval üzere araştırma hadis ilminin alt disiplinlerinden şemâil edebiyatına yansıyan özellikleri çerçevesinde Hz. Muhammed’in (s.a.s.) iletişim sürecinin ögelerinden kaynak kişinin taşıması gereken vasıflara dair yaşantısını esas almaktadır. Hadis eserlerinin dinî iletişim açısından tahliline örnek olmak üzere şemâil literatürünün en kadim çalışması Ebû İsâ et-Tirmizî’nin (ö.279) eş-Şemâʾilü’n-nebeviyye’si seçilmiştir. Tirmizî eserinde Hz. Peygamber’in giyim-kuşamı, ibadet hayatı, ahlâkı, günlük hayatı, tavır ve davranışları ile ilgili çok sayıda başlık açarak dört bini aşkın sayıda hadis aktarmaktadır. Mezkûr rivayetler iletişim ögelerinden kaynakta bulunması gereken “güvenirlilik”, “inandırıcılık”, “adalet”, “çıkar beklentisi taşımama”, “yeterlilik/ uzmanlık”, “eşitlik”, “empati kurma”, “yakınlık”, “esprili olma”, “çekicilik” vasıfları şeklinde açılan başlıklar çerçevesinde ele alınmış, hadis musannefâtında çizilen Peygamber portresi tespit edilmeye çalışılmıştır.
Keywords
Abstract
Research should have analyzed hadith literature works, particularly Shamail literature, through various lenses, like Sunan, Muwatta, Musannaf, Jame', and Musnad, especially focusing on their religious communication aspects, based on authentic narrations concerning the Prophet's exemplary life within the framework of communication elements. Following this approach, the study focuses on the characteristics reflected in the sub-discipline of hadith science known as Shamail literature, emphasizing the qualities that the source person should embody based on the life of Prophet Muhammad (SAW). As an example for analyzing hadith literature from the perspective of religious communication, the seminal work in Shamail literature, "al-Shama'il al-Nabawiyyah" by Abu Isa al-Tirmidhi (d. 279), has been selected. In his work, Tirmidhi opens numerous topics about the Prophet's clothing, worship life, morals, daily life, demeanor, and behavior, transmitting over four thousand hadiths. Through these narrations, the study attempts to delineate the portrait of the Prophet drawn in hadith collections, focusing on qualities such as "reliability," "credibility," "justice," "lack of vested interest," "competence/expertise," "equality," "empathy," "closeness," "humor," and "attractiveness," which are essential in communication elements. This approach aims to explore how the Shamail literature, especially through Tirmidhi's work, provides insights into the Prophet's life that are relevant to religious communication, offering a comprehensive understanding of his exemplary communication traits.
