Tarih Yazımında Olay Merkezli Siyasal Anlatının Merkezden Uzaklaştırılması: Fernand Braudel’in Akdeniz’inde Zamansallık, Yapısal Güçler ve Failliğin Yeniden Değerlendirilmesi
Author :
Abstract
Fernand Braudel (1902–1985), yirminci yüzyılın en etkili tarihçilerinden biri ve Annales Okulu’nun ikinci kuşağının önde gelen temsilcilerinden biri olarak kabul edilmektedir. Braudel, çalışmalarında disiplinlerarası yaklaşımı ve çok katmanlı zamansal analizi savunmuş; kısa ömürlü politik olaylar ya da “büyük adamların” zaferleri ve diplomatik manevraları yerine coğrafya ve ekonomi gibi uzun vadeli yapısal güçlerin tarihsel dönüşümleri şekillendirmedeki rolünü vurgulamıştır. Ayrıca, yerel olayların daha geniş, birbirine bağlı tarihsel gelişim sistemleri içine yerleştirildiği küresel bir tarih anlayışı geliştirmiştir. Braudel’in eserleri arasında, II. Felipe Dönemi’nde Akdeniz ve Akdeniz Dünyası, onun tarihsel yönteminin en kapsamlı ifadesi olarak öne çıkmakta ve yirminci yüzyıl tarih yazımının dönüm noktası ve en etkili çalışmalarından biri olarak görülmektedir. Bu çalışma, Fernand Braudel’in Akdeniz’ini tarih yazımının yönünü değiştiren öncü bir metin olarak yeniden ele almaktadır. Eseri bir bölgesel tarih olarak değerlendirmek yerine, Braudel’in tarihsel zamanı yeniden kavramsallaştırmasının, yapısal güçlere radikal vurgusunun ve siyasal olayları merkezden uzaklaştırmasının modern tarih yazımının sınırlarını nasıl dönüştürdüğünü incelemektedir. Akdeniz’in mirası değerlendirilirken özellikle iki alt alandaki dönüştürücü rolüne dikkat çekilmektedir: siyasal ve diplomasi tarihi ile Osmanlı tarihi. Makale, bu iki alandaki sonraki gelişmelerin kısmen Braudel’in birincisine yönelik ısrarlı eleştirisiyle ve ikincisiyle kurduğu yakın ilişkiyle açıklanabileceğini öne sürmektedir. Yöntemsel olarak bu çalışma, Akdeniz’in yakın okumasını ve onun etrafında gelişen akademik tartışmaların eleştirel analizini bir araya getirerek eserin modern tarih yazımındaki yerini değerlendirmektedir. Bu çalışma yalnızca bu öncü metnin güncel bir analizini sunmakla kalmamakta, aynı zamanda modern tarih yazımındaki dönüştürücü rolünü de ortaya koymaktadır.
Keywords
Abstract
Fernand Braudel (1902–1985) is considered one of the most influential historians of the twentieth century and a leading figure of the second generation of the Annales School. Through his scholarship, Braudel advocated for a multidisciplinary approach to historical research and a multi-layered temporal analysis, emphasizing the role of long-term structural forces such as geography and economy rather than short-lived political events or the victories and diplomatic maneuvers of “great men” in shaping historical transformations. He also advanced a global vision of history in which local events are situated within broader, interconnected systems of historical development. Of all Braudel’s works, The Mediterranean and the Mediterranean World in the Age of Philip II stands as the most comprehensive expression of his historical method and remains one of the most revolutionary works of twentieth-century historiography. This study offers a reappraisal of Fernand Braudel’s The Mediterranean as a foundational intervention in the practice of historical writing. Rather than approaching the work primarily as a regional history, it examines how Braudel’s reconceptualization of historical time, radical emphasis on structural forces, and decentering of political events reshaped the boundaries of modern historiography. While assessing the legacy of The Mediterranean, special attention is given to its transformative role in two subfields: political and diplomatic history, and Ottoman history. The article suggests that subsequent developments in these two fields can be partly explained by—or owe much to—Braudel’s sustained critique of the former and his close engagement with the latter. Methodologically, this study combines a close reading of The Mediterranean with a critical analysis of the academic debates that have developed around it to evaluate the work’s place in modern historiography. This study not only offers a recent analysis of this seminal text but also demonstrates its transformative role in modern historiography.
