Journal of History School

ISSN:1308-5298

SASANİLER DÖNEMİ İRAN SARAYINDA BİR GÖKTÜRK PRENSESİ FAKIM


Tarihin birçok döneminde güçlü devletler arasında büyük siyasi ittifaklar meydana gelmiştir. Bu ittifakların birçoğu siyasi evliliklerle pekiştirilmiştir. Bu siyasi evliliklerden bir tanesi de Sâsânîler ve Göktürkler arasında meydana gelmiştir. Her iki tarafın Akhunlara karşı oluşturdukları siyasi ittifakın sonucunda; İstemi Yabgu'nun kızı Fakım, Sâsânî hükümdarı I. Hüsrev ile evlenmiş ve İran sarayına gelin olarak gitmiştir. Asya'nın bu iki büyük gücü arasında sağlanan ittifak Akhun devletinin sonunu getirmiştir. Bundan dolayı Sâsânîler ve Göktürkler arasında tesis edilen bu ittifak tarihin önemli gelişmelerinden birisi olarak kabul edilmektedir. Akhun devletinin yıkılmasının ardından Göktürkler ve Sâsânîler arasında siyasi çekişmeler ortaya çıkmış ve iki taraf arasındaki ittifakın ömrü kısa sürmüştür. Akhun coğrafyasının paylaşımıyla ilgili ihtilaflar iki tarafı kendi arasında savaşmak zorunda bırakmıştır. Buna rağmen İran sarayına giden prensesin ülkesine geri dönmediğini ve İran sarayındaki varlığını devam ettirdiğini görmekteyiz. Bu prensesin adı bazı İslam tarihi klasik kaynaklarında Kakım şeklinde de geçmektedir. Fakat aynı kaynaklar babası İstemi'den de Kakım şeklinde bahsederler. Bundan dolayı Fakım adının, Kakım adının yanlış yazımı sonucunda bir müstensih hatasından kaynaklanmış olabileceği de ihtimal dahilindedir. İran sarayına gelin olarak giden bu prensesin, babası İstemi Yabgu gibi, güçlü bir kişiliğe sahip olduğunu görmekteyiz. Bunun en büyük delili I. Hüsrev'in ardından oğlu IV. Hürmüz'ü İran tahtına çıkarabilmesidir. I. Hüsrev'in, İranlı eşlerinden olan evlatlarından birisinin yerine, yabancı bir millete ait olan eşinden dünyaya gelmiş evladının tahta çıkması, Fakım'ın İran sarayındaki gücünü ortaya koymaktadır.


Keywords


Sâsânîler, Göktürkler, I. Hüsrev, İstemi Yabgu, Fakım

Author: Ahmet ALTUNGÖK
Number of pages: 1258-1280
DOI: http://dx.doi.org/10.29228/joh.24955
Full text:
Journal of History School
E-Mail Subscription

By subscribing to E-Newsletter, you can get the latest news to your e-mail.