OKUL MÜDÜRLERİNİN TEMEL PSİKOLOJİK İHTİYAÇLARINA İLİŞKİN GÖRÜŞLERİNİN İNCELENMESİ

Author :  

Year-Number: 2026-LXXXIII
Language : Türkçe
Subject : Eğitim Bilimleri
Number of pages: 4195-4216
Mendeley EndNote Alıntı Yap

Abstract

Bu çalışmanın amacı, Kahramanmaraş ili Göksun ilçesinde Millî Eğitim Bakanlığına bağlı farklı türdeki resmi devlet okullarında görev yapan okul müdürlerinin temel psikolojik ihtiyaçlarına ilişkin görüşlerini incelemektir. Araştırmada nitel araştırma yaklaşımı ve özel durum deseni benimsenmiştir. Çalışmanın evrenini 36 okul müdürü, örneklemini ise tabakalı amaçsal örnekleme yöntemiyle seçilen 12 okul müdürü oluşturmaktadır. Araştırma verileri, uzman görüşü doğrultusunda geliştirilen yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla toplanmış ve içerik analizi tekniği ile çözümlenmiştir. Araştırmanın bulgularına göre okul müdürlerinin temel psikolojik ihtiyaçlarına ilişkin görüşleri beş ana tema altında toplanmaktadır: (1) psikolojik ihtiyaçları belirleme (takdir edilmek, sevgi, güvenlik, adalet, düzen, itibar, özerklik), (2) psikolojik ihtiyaç giderme alanı (empati, iş birliği, sohbet), (3) psikolojik ihtiyaçların doyurulma alanları (başarı, özerklik, okul ihtiyaçlarının karşılanması, saygınlık), (4) iletişim kurma ihtiyacı (sohbet, mevzuat, adalet) ve (5) psikolojik ihtiyaç ve iş doyumu (mesleki heves, sevgi, başarı, eğlence). Elde edilen sonuçlar; okul müdürlerinin üst makamlarca takdir edilme ve adalet beklentisi içinde olduklarını, yönetsel kararlarda özerklik istediklerini, mevzuat belirsizliklerini ve yönetsel stresi meslektaşlarıyla kurdukları empati ve iş birliği odaklı iletişimle aştıklarını, fiziki eksiklikler giderilip psikolojik ihtiyaçları karşılandığında ise mesleki heves ve iş doyumlarının yükseldiğini göstermektedir. Bu çalışma, okul yöneticilerinin görünmeyen psikolojik gereksinimlerini ve bunların örgütsel yansımalarını saha verileriyle ortaya koyarak alan yazına ve eğitim yönetimi politikalarına özgün bir katkı sunmaktadır.

Keywords

Abstract

The purpose of this study is to examine the views of school principals working in public schools in Göksun district of Kahramanmaraş province regarding their basic psychological needs. The study adopted a qualitative research approach with a case study design. The population consisted of 36 school principals, and the sample comprised 12 school principals selected via stratified purposeful sampling. Data were collected using a semi-structured interview form developed with expert panel validation and analyzed using content analysis. The findings are categorized under five main themes: (1) identification of psychological needs (appreciation, love, security, justice, order, reputation, autonomy), (2) context of psychological need fulfillment (empathy, collaboration, conversation), (3) areas of psychological need satisfaction (achievement, autonomy, fulfilling school physical facilities, prestige), (4) requirements for interpersonal communication (conversation, legislation/regulations, justice), and (5) psychological needs and job satisfaction (professional enthusiasm, love, achievement, fun). The core results demonstrate that school principals seek appreciation and justice from higher authorities and desire autonomy in managerial decision-making. Furthermore, they mitigate regulatory ambiguities and managerial stress through empathy- and collaboration-oriented communication with peers, while fulfilling their psychological needs and eliminating physical deficiencies significantly increases their professional enthusiasm and job satisfaction. This study provides an original contribution to the educational administration literature and policymaking by empirically demonstrating the unspoken psychological needs of school leaders and their organizational implications. 

Keywords

School Principal, Basic Psychological Needs, Job Satisfaction, Educational Administration


                                                                                                                                                                                                        
  • Article Statistics