Author :
Abstract
Bilim ve teknolojinin hızlı gelişmesiyle birlikte vatandaşlık anlayışının dijitalleşmeye dönüştüğü bilinmektedir. e-nabız, e-devlet, e-okul, e-posta gibi uygulamalarla hizmet alınması, online alışverişlerin yapılması, yayınların online ortamlardan takip edilebilmesi gibi birçok faktör artık vatandaşlık anlayışındaki değişimi de ortaya koymaktadır. Özellikle Covid-19 pandemisi sonrasında tüm dünya dijitalleşme yolunda önemli adımlar atmıştır. Sosyal Bilgiler dersinin iyi ve etkili vatandaşlar yetiştirmeyi temel alan bir ders olması bu süreçte dijitalleşmeden etkilenen derslerin en başında gelmesine neden olmuştur. Geleceğin vatandaşlarının bilişim teknolojilerini doğru ve etik ilkelere uygun bir şekilde kullanabilmeleri önem taşımaktadır. Bu çalışmada Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli kapsamında güncellenen 2024 Sosyal Bilgiler Dersi Öğretim Programı’nda dijital vatandaşlığın nasıl ele alındığı araştırılmaktadır. Bu kapsamda çalışmada nitel araştırma modellerinden birisi olan doküman incelemesi tekniğinden yararlanılmıştır. Veriler içerik analizi yoluyla çözümlenmiştir. 2024 SBDÖP’nda dijital vatandaşlığa ilişkin dersin temel yaklaşımında dijital okuryazarlık becerisine; özel amaçlarında da dijital vatandaşlığın dijital okuryazarlık ve dijital güvenlik alt boyutlarına atıfta bulunulduğu tespit edilmiştir. Programlar arası bileşenler başlığı altında dijital vatandaşlığa bilgi teknolojileri ve dijital okuryazarlık becerisi ile dürüstlük, mahremiyet, özgürlük, saygı ve sorumluluk gibi değerler kapsamında yer verildiği görülmektedir. İçerik çerçevesinde tüm öğrenme alanları dijital vatandaşlık ile ilişkili bulunmuştur. Ancak Teknoloji ve Sosyal Bilimler öğrenme alanının içeriğinin diğer öğrenme alanlarına göre içerik çerçevesi, anahtar kelimeler, disiplinler arası ilişkiler bakımından dijital vatandaşlık ile daha çok ilişkilendirilmiştir. Programda dijital vatandaşlığa ilişkin ölçme ve değerlendirmeye yönelik bulguların sınırlı sayıda olduğu görülmektedir.
Keywords
Abstract
With the rapid development of science and technology, it is known that the understanding of citizenship has transformed into digitalization. Many factors, such as receiving services through applications such as e-pulse, e-government, e-school, e-mail, online shopping, and following publications online, reveal the change in the understanding of citizenship. Especially after the Covid-19 pandemic, the world has taken important steps towards digitalization. The fact that the Social Studies course is based on raising good and effective citizens has caused it to be one of the most important courses affected by digitalization in this process. The citizens of the future need to be able to use information technologies correctly and in accordance with ethical principles. This study examines how digital citizenship is addressed in the 2024 Social Studies Curriculum, which was updated within the scope of the Turkish Century Education Model. In this context, the document analysis technique, one of the qualitative research models, was utilized in the study. The data were analyzed through content analysis. In the 2024 Social Studies Curriculum, it was determined that digital citizenship is addressed to digital literacy skills in the basic approach of the course and digital literacy and digital security sub-dimensions of digital citizenship in its specific objectives. Under the title of cross-curricular components, it is seen that digital citizenship is included within the scope of information technologies and digital literacy skills and values such as honesty, privacy, freedom, respect, and responsibility. Within the content framework, all learning areas were found to be related to digital citizenship. However, the content of the Technology and Social Sciences learning area was associated with digital citizenship more than other learning areas in terms of content framework, keywords, and interdisciplinary relations. It is seen that there is a limited number of findings regarding measurement and evaluation in the program.
