Author :
Abstract
Aydınlanma çağında ortaya çıkan milliyetçilik akımıyla her milletin özgür, bağımsız ve insani şartlarda yaşamasının gerekliliği kabul edilmiştir. Bu anlayış tüm dünyada kabul görürken, ayrılıkçı faaliyetlerin de teşvik edicisi olmuştur. Osmanlı Devleti gibi çok uluslu yapıya sahip devletler milliyetçiliğin gücü ile başa çıkamayarak topraklarının ve nüfusunun büyük çoğunluğunu kaybetmiştir. Bu ortam içerisinde canlanan Türk milliyetçiliği Türk milletinin yararını gözetmek, Türklüğe hizmet etmek, ülkeyi kalkındırmak, dünyada çağdaş ve ileri bir yer edinmek hedefine odaklanmıştır. II. Meşrutiyetten itibaren aktif ve teşkilatlı çalışmalarda bulunan milliyetçiler yeniliklerin, inkılapların öncüsü olmuş, cumhuriyetin ilk yıllarında inkılâpların kabul görüp, yeni rejimin sağlamlaştırılmasında etkin bir rol oynamışlardır. Ancak milliyetçilerin her devirde aynı şekilde ile hareket ettiğini söylemek mümkün değildir. Öyle ki II. Dünya Savaşı yıllarında milliyetçilik daha katı bir ırk anlayışı üzerine inşa edilerek Ziya Gökalp’in sınırlarını çizdiği milliyet algısından kısmen uzaklaşmıştır. Yine Demokrat Parti döneminde dini ve manevi değerlere verilen önem öncekilere oranla son derece artmış, milliyetçiliğin temel taşı olarak İslamiyet görülmüştür. DP dönemini sonlandıran 27 Mayıs darbesi ise bu yaklaşımları tersine çevirerek Atatürkçülüğün, ilke ve inkılâpların büyük bir tutkuyla sahiplenilmesine yol açmıştır. Bu çalışmada Türk milliyetçiğinin dönemlere ve şartlara göre geçirdiği dönüşüm rasyonel bir yaklaşımla karşılaştırmalı olarak incelenmiştir.
Keywords
Abstract
With the nationalism movement that emerged in the Age of Enlightenment, it was accepted that every nation should live in free, independent and humane conditions. While this understanding is accepted all over the world, it has also encouraged separatist activities. Turkish nationalism, which emerged within this environment, focused on the goal of looking out for the benefit of the Turkish nation, serving Turkishness, developing the country, and gaining a contemporary and advanced place in the world. However, it is not possible to say that nationalists acted with the same ideology in every period. During the years of World War II, nationalism was built on a stricter understanding of race and partly distanced itself from the perception of nationality that Ziya Gökalp had drawn the boundaries of. During the Democrat Party period, the importance given to religious and spiritual values increased considerably compared to the previous ones, and Islam was seen as the cornerstone of nationalism. The May 27 coup, which ended the DP period, reversed these approaches and led to the embracement of Kemalism, principles and reforms with great passion. In this study, the transformation of Turkish nationalism according to periods and conditions was examined comparatively with a rational approach.
