ORTAOKUL 6. SINIF ÖĞRENCİLERİN KARDEŞ KISKANÇLIĞININ ANNE YETİŞTİRME TUTUMLARI AÇISINDAN İNCELENMESİ
Author :
Abstract
Bu araştırmada, ortaokul altıncı sınıf öğrencilerinin kardeş kıskançlığı puanlarının annelerinin çocuk yetiştirme tutumlarına ve bazı demografik özelliklere göre farklılaşıp farklılaşmadığının incelenmesi amaçlanmıştır. Karşılaştırma türü ilişkisel tarama desenindeki araştırmaya 370 öğrenci ve annesi katılmıştır. Veriler, Anne ve Çocuk Bilgi Formu, Anne-Baba Çocuk Yetiştirme Tutumları Ölçeği C Formu ve Marmara Kardeş Kıskançlığı Ölçeği Kısa Formu ile toplanmıştır. Verilerin analizinde bağımsız örneklemler t testi, tek yönlü varyans analizi ve Tukey testi kullanılmıştır. Demokratik tutum düzeyi düşük annelerin çocuklarının kardeş kıskançlığı puan ortalaması, orta ve yüksek düzey gruplarından anlamlı biçimde yüksek bulunmuştur (p= 0.017; η²= 0.022). Baskıcı otoriter tutumu orta düzeyde olan annelerin çocuklarının puan ortalaması, düşük düzey grubundakilerden yüksek bulunmuştur (p= 0.046; η²= 0.017). Dört veya daha fazla çocuklu ailelerdeki öğrencilerin puan ortalaması, iki çocuklu ve üç çocuklu ailelerdeki öğrencilerden yüksek bulunmuştur (p= 0.011; η²= 0.024). Anlamlı bulunan üç karşılaştırmanın etki büyüklükleri küçük düzeydedir. Aşırı hoşgörülü tutum, öğrencinin cinsiyeti, annenin öğrenim durumu ve yaşı bakımından anlamlı farklılık saptanmamıştır. Sonuç olarak kardeş kıskançlığı puanlarının düşük demokratik tutum, orta düzey baskıcı otoriter tutum ve ailede dört veya daha fazla çocuk bulunması durumlarında karşılaştırılan gruplara göre daha yüksek olduğu belirlenmiştir.
Keywords
Abstract
This study aimed to examine whether sibling jealousy scores among sixth-grade middle school students differed according to their mothers’ child-rearing attitudes and selected demographic characteristics. The study employed a comparative relational survey design and involved 370 students and their mothers. Data were collected using the Mother and Child Information Form, Form C of the Parental Child-Rearing Attitudes Scale, and the Short Form of the Marmara Sibling Jealousy Scale. Independent-samples t tests, one-way analysis of variance, and Tukey’s post hoc test were used to analyze the data. Students whose mothers had low levels of democratic attitudes had significantly higher mean sibling jealousy scores than those whose mothers had moderate or high levels (p= 0.017; η²= 0.022). Students whose mothers had moderate levels of authoritarian attitudes had higher mean scores than those whose mothers had low levels (p= 0.046; η²= 0.017). Students from families with four or more children had higher mean scores than those from families with two or three children (p= 0.011; η²= 0.024). The effect sizes for the three statistically significant comparisons were small. No significant differences were found according to overly permissive attitudes, student gender, maternal education level, or maternal age. In conclusion, sibling jealousy scores were higher among students whose mothers had low levels of democratic attitudes or moderate levels of authoritarian attitudes, and among those from families with four or more children, compared with the respective comparison groups.
Keywords
Mothers’ Child-Rearing Attitudes, Sibling Jealousy, Sibling Relationships, Middle School Students.
