YANLIŞ TELAFFUZ EDİLEN SÖZCÜKLERİN OLUŞTURDUĞU ANLAM FARKLILIKLARININ İNCELENMESİ
Author :
Abstract
Bu çalışmanın amacı, Türkçede yazım ve sesletim farklılıkları nedeniyle birbirine karıştırılan sözcük çiftlerinde ortaya çıkan anlam ayrışmalarını betimlemek ve bu karışmaların hangi ses işlemleriyle oluştuğunu sınıflandırmaktır. Nitel araştırma yaklaşımıyla tasarlanan çalışmada veriler doküman analizi yöntemiyle toplanmış, veri kaynağı olarak Türk Dil Kurumu Güncel Türkçe Sözlük esas alınmıştır. Ölçüt örnekleme yoluyla belirlenen ve doğru biçimi ile yaygın yanlış biçimi sözlükte farklı anlamlara karşılık gelen 11 sözcük çifti; doğru biçim, yaygın yanlış biçim, sözlük anlamı, anlam farkı ve ses işlemi ölçütlerine göre incelenmiş ve betimsel analizle değerlendirilmiştir. Bulgular, karışmaların ünsüz düşmesi, sesçe yakın sözcüğün yerine kullanılması, ünsüz değişimi ve ünlü değişimi olmak üzere dört kategoride toplandığını göstermektedir. İncelenen biçimlerin büyük bölümünün Arapça kökenli alıntı sözcüklerden oluştuğu; tek bir sesin düşürülmesi ya da değiştirilmesinin dahi sözcüğü sözlükte ayrı anlamı olan başka bir sözcüğe dönüştürebildiği görülmüştür. Çalışma, kişilerden veri toplamadığı için iletişim üzerindeki etkiyi doğrudan ölçmemekle birlikte, sözlü ve yazılı kullanımda anlam karışıklığına yol açabilecek kullanımları görünür kılmaktadır. Bulgular, sesletim ve sözlük kullanımına yönelik farkındalığın Türkçe öğretiminde ve sözlü medya üretiminde dikkate alınabileceğine işaret etmektedir.
Keywords
Abstract
This study aims to describe the semantic distinctions that emerge in Turkish word pairs that are confused because of differences in spelling and pronunciation, and to classify the phonological processes through which these confusions occur. Designed within a qualitative research approach, the study collected data through document analysis, using the Current Turkish Dictionary (Güncel Türkçe Sözlük) of the Turkish Language Association as its data source. Eleven word pairs, selected through criterion sampling and whose correct and commonly mistaken forms correspond to different meanings in the dictionary, were examined in terms of the correct form, the common incorrect form, the dictionary meaning, the difference in meaning and the phonological process involved, and were evaluated through descriptive analysis. The findings show that the confusions fall into four categories: consonant deletion, substitution of a phonetically similar word, consonant change and vowel change. Most of the examined forms are loanwords of Arabic origin, and even the deletion or change of a single sound can turn a word into another dictionary entry with a different meaning. Since no data were collected from individuals, the study does not directly measure effects on communication; however, it makes visible the usages that may lead to semantic confusion in spoken and written language. The findings suggest that awareness of pronunciation and dictionary use may be taken into consideration in Turkish language teaching and in spoken media production.
Keywords
Mispronunciation, Semantic Shift, Commonly Confused Words, Current Turkish Dictionary, Document Analysis.
