SAĞLIK KURUMLARINDA ADHOKRASİ YÖNETİM MODELİNİN YAPISAL VE İŞLEVSEL ANALİZİ
Author :
Abstract
Bu araştırmanın amacı, sağlık kurumlarında adhokrasi yönetim modelinin yapısal ve işlevsel özelliklerini incelemek; adhokrasi kültürü ve adhokratik örgütsel yapının yenilikçilik düzeyiyle, yenilikçiliğin ise algılanan kurumsal performansla ilişkilerini kamu ve özel hastaneler bağlamında değerlendirmektir. Araştırmada açıklayıcı sıralı karma yöntem deseni kullanılmıştır. Türkiye'de dört ilde bulunan dört kamu ve dört özel olmak üzere toplam sekiz hastanede görev yapan 300 sağlık çalışanından anket yoluyla nicel veriler toplanmış, 40 katılımcıyla gerçekleştirilen görüşmeler aracılığıyla nitel veriler elde edilmiştir. Nicel veri toplama sürecinde örgüt kültürü, adhokratik yapı, yenilikçilik ve algılanan kurumsal performansa ilişkin değerlendirmelerden yararlanılmıştır. Veriler tanımlayıcı istatistikler, korelasyon, regresyon, düzenleyici etki analizi ve yapısal eşitlik modellemesiyle incelenmiş; nitel veriler içerik analizi yaklaşımıyla değerlendirilmiştir. Bulgular, özel hastanelerde adhokrasi kültürü ortalamasının kamu hastanelerinden daha yüksek olduğunu göstermiştir. Adhokrasi kültürü ile yenilikçilik arasında pozitif ve anlamlı bir ilişki belirlenmiştir. Yapısal eşitlik modelinde adhokrasi kültürü ve adhokratik örgütsel yapı yenilikçilikle; yenilikçilik ise algılanan kurumsal performansla pozitif yönde ilişkili bulunmuştur. Kurum tipinin düzenleyici etkisi de istatistiksel olarak anlamlıdır. Sonuçlar, sağlık kurumlarında örgütsel esneklik ve yenilikçilik arasındaki ilişkilerin kurumsal bağlamla birlikte değerlendirilmesi gerektiğine işaret etmektedir. Kesitsel araştırma tasarımı nedeniyle elde edilen ilişkiler nedensel etkiler olarak yorumlanmamıştır.
Keywords
Abstract
This study aims to examine the structural and functional characteristics of the adhocracy management model in healthcare institutions and to investigate the relationships of adhocracy culture and adhocratic organizational structure with innovativeness, as well as the relationship between innovativeness and perceived organizational performance in public and private hospitals. An explanatory sequential mixed-methods design was employed. Quantitative data were collected through questionnaires administered to 300 healthcare employees working in eight hospitals, comprising four public and four private institutions across four provinces in Türkiye. Qualitative data were obtained through interviews with 40 participants. The quantitative measures addressed organizational culture, adhocratic organizational structure, innovativeness, and perceived organizational performance. Data were analyzed using descriptive statistics, correlation analysis, regression analysis, moderation analysis, and structural equation modeling, while qualitative data were examined through content analysis. The findings indicated that the mean adhocracy culture score was higher in private hospitals than in public hospitals. A positive and statistically significant correlation was identified between adhocracy culture and innovativeness. Structural equation modeling revealed positive associations between adhocracy culture and innovativeness, adhocratic organizational structure and innovativeness, and innovativeness and perceived organizational performance. The moderating effect of hospital ownership type was also statistically significant. These findings highlight the importance of considering organizational context when examining relationships between managerial flexibility and innovativeness in healthcare institutions. Given the cross-sectional research design, the observed associations should not be interpreted as evidence of causality.
Keywords
Adhocracy Culture, Adhocratic Organizational Structure, Healthcare Management, Innovativeness, Perceived Organizational Performance.
