FELSEFE 10. SINIF DERS KİTAPLARINDA SANAT FELSEFESİ KONUSUNUN ELE ALINIŞI: KARŞILAŞTIRMALI BİR İNCELEME
Author :
Abstract
Bu araştırma, Türkiye’de ortaöğretim felsefe 10. sınıf ders kitaplarında yer alan sanat felsefesi konusunun 2018 yılında hazırlanan ortaöğretim felsefe dersi (10. ve 11. sınıflar) öğretim programındaki kazanımlar doğrultusunda incelenerek, sanatın hangi türlerine ait görsellere, sanat felsefesiyle ilgili hangi filozoflara, kavramlara ve problemlere yer verildiğini karşılaştırmayı amaçlamaktadır. Nitel araştırma yaklaşımıyla yürütülen çalışmada, veri toplama yöntemi olarak doküman analizi kullanılmıştır. Araştırmanın verilerini, Millî Eğitim Bakanlığı tarafından 2021-2025 yılları arasında yayımlanan üç farklı felsefe ders kitabı (K1, K2, K3) oluşturmaktadır. Veriler, sanat felsefesi konusunda kullanılan görsellerin ait olduğu sanat türleri, sanat felsefesiyle ilgili ele alınan kavramlar, filozoflar ve felsefi problemleri açısından incelenmiştir. Elde edilen bulgular, kitapların sanat felsefesi konusuna ilişkin içeriklerinde hem ortak yönelimler hem belirgin farklılıklar bulunduğunu ortaya koymaktadır. Her üç kitapta da en sık kullanılan kavram “güzel/güzellik” olurken; Aristoteles, Hegel ve Plotinos’un ortak filozoflar olarak yer aldığı belirlenmiştir. Kitaplarda kullanılan görsellerin içerik bakımından benzerlik göstermesi ise dikkat çekici bir diğer bulgudur. Genel bir değerlendirme yapıldığında, her üç kitabın da sanat felsefesinin temel problemlerine yer verdiği, ancak bu problemlerin ele alınışında kavramsal derinlik, teorik bütünlük ve filozofların görüşlerinin ele alınma düzeyi açısından farklılıklar gösterdiği sonucuna ulaşılmıştır. Bu durum, sanat felsefesi öğretiminin sadece temel kavramlara sınırlı kalmaması; aynı zamanda kuramsal ve tarihsel çeşitliliği de kapsayan çok boyutlu bir yaklaşımla ele alınması gerektiğini ortaya koymaktadır.
Keywords
Abstract
This research aims to examine the subject of philosophy of art in the 10th grade secondary school philosophy textbooks in Turkey in line with the achievements of the secondary school philosophy course (10th and 11th grades) curriculum prepared in 2018 and to compare which types of art images are included and which philosophers, concepts and problems related to the philosophy of art are included. It also compares the types of art, which philosophers, concepts and problems related to philosophy of art are included in the textbooks. In the study conducted with a qualitative research approach, document analysis was used as the data collection method. The data of the study consisted of three different philosophy textbooks (K1, K2, K3) published by the Ministry of National Education between 2021-2025. The data were analyzed in terms of the types of art to which the visuals used in the philosophy of art belong, the concepts, philosophers and philosophical problems related to the philosophy of art. The findings indicate that there are both common tendencies and significant differences in the content of the textbooks on philosophy of art. While the most frequently used concept in all three books is “beautiful / beauty”, it has been determined that Aristotle, Hegel and Plotinos are included as common philosophers. Another notable finding is that the visuals used in the books are similar in terms of content. Overall, it is concluded that all three books include the basic problems of the philosophy of art, but they differ in terms of conceptual depth, theoretical coherence and the level of philosophers’ views in the treatment of these problems. These findings suggest that the teaching of philosophy of art should not only be limited to basic concepts; it should also be handled with a multidimensional approach that includes both theoretical and historical diversity.