DEVLETÇİ EKONOMİ (DEVLETÇİLİK) VE (SOSYAL) SERBEST PİYASA EKONOMİLERİNİN İKTİSADİ VE SİYASİ YANSIMALARI
Author :
Abstract
Devletin gerek varlığı ve mahiyeti gerekse de müdahale alanı, mevcudiyetinden beri siyasi ve toplumsal alanda fikir ayrılıklarına sebep olduğu gibi iktisadi alanda da fikir ayrılıklarına sebep olmuştur. Bu kapsamda özellikle serbest piyasa sistemlerinin felsefi düşüncesinde devlet, tamamen ekonomik alandan soyutlanmaya çalışılırken Keynesyen politikalar gibi düşünce sistemlerinde ise devletin iktisadi piyasalarda bulunmayışı bizatihi krizlerin ve istikrasızlığın nedeni olarak değerlendirilmiştir. Ancak ulusal ve küresel piyasalarda farklı dönemlerde meydana gelen ekonomik krizlerin her iki düşüncenin ekonomik felsefesi ile izah edilememesi, devletin müdahalecilik tartışmalarını sürekli güncel tutmuştur. Bu kapsamda sosyal ekonomi piyasası müdahalecilik anlayışını red ederek dengeyi kurmak adına farklı bir kuramsal çerçeve oluşturmuştur. Bu çerçeve, serbest piyasayı muhafaza etmeye çalışmasına rağmen devleti de iktisadi ve siyasi sahanın dışına itmemiştir. Bu kapsamda çalışmada, ülkelerin yönetim sistemleri açısından hayati öneme sahip olan müdahaleci devlet anlayışı ile (sosyal) serbest piyasa ekonomilerinin iktisadi ve siyasi yansımaları geniş bir perspektif ile ele alınarak değerlendirmeye tabi tutulacaktır. Ayrıca çalışma boyunca belirli kuramlar çerçevesinde ele alınan sistemler, aralarındaki benzerlikler ve farklılar ekseninde karşılaştırmalı yöntem ile analize tabi tutularak değerlendirilecektir. Söz konusu değerlendirme işlemi ele alınırken müdahale sisteminin vücut bulmuş hali devletçi ekonomi geniş bir bakış açısı ile ele alınmıştır. Bu minvalde devletçi kavramsallaştırması sadece ekonomik çerçeve ile değil, devletin müdahale etkisinin bulunduğu iktisadi, siyasi ve sosyal yapıların bütününü ifade eder şekilde ele alınacaktır.
Keywords
Abstract
The existence and nature of the state, as well as its intervention scope, have caused ideological differences in political, social, and economic spheres since its inception. In this context, while the philosophical thought of free market systems has tried to completely exclude the state from the economic field, in thought systems like Keynesian policies, the absence of the state in economic markets has been considered a direct cause of crises and instability. However, the inability to explain the economic crises and social transformations occurring in national and global markets at different times with the economic, political, and social philosophies of both approaches has kept the debates around state intervention constantly relevant. A different approach has continued the discussions on the state's intervention in areas affecting economic and social life from a broad perspective. In this context, the social economy market has rejected the interventionist approach and established a different theoretical framework to maintain balance. This framework, while trying to preserve the free market, has not excluded the state from the economic and political realm. Although the state's interventionist role has been overlooked in the new economic market system, its oversight function has become more operational. In this study, the interventionist state approach, which holds vital importance for the governance systems of countries, and the economic and political reflections of (social) free market economies will be evaluated from a broad perspective. Furthermore, throughout the study, the systems examined within the framework of specific theories will be evaluated through comparative analysis, focusing on their underlying similarities and differences. The analysis will focus on the embodiment of the intervention system in the form of a state-controlled economy. In this sense, the conceptualization of an interventionist state is considered not only from an economic perspective but also in terms of the entire structure where the state's intervention has an impact, including the economic, political, and social dimensions. The advantages and disadvantages have been identified while making a comparison between the two ideological systems.