Author :
Abstract
Bu çalışma, Türkiye’de yabancı dil öğretiminin tarihini incelemekte; Türk milletinin çevre ülkelerle tarihsel etkileşimlerini ve bunun çeşitli yabancı dillerin öğrenilmesini nasıl zorunlu kıldığını ortaya koymaktadır. Çalışma, Türkiye Cumhuriyeti öncesi dönemden başlayarak, tarihsel sınırların net şekilde çizilmesinin zor olduğu karmaşık tarihsel bağlamı ele almaktadır. Bu kapsamda çalışma, nitel tarihsel araştırma yöntemi benimseyerek arşiv belgeleri, ders kitapları, eğitim politikaları ve akademik kaynaklardan elde edilen verileri hem tematik hem de kronolojik olarak analiz etmektedir. Araştırma sürecinde, öğretilen dillere, kullanılan yöntemlere ve müfredat değişimlerine yön veren sosyo-politik dinamikler özellikle göz önünde bulundurulmuştur. Findley (2005), Türkiye Cumhuriyeti tarihinin üç yönde uzandığını belirtir: Anadolu, İslam ve Türk mirası. Copeaux (1998), Türk tarih ders kitaplarını (1931–1993) incelemiş, ulusal tarih anlatılarının İslam tarihini ulusal tarihin bir parçası olarak bütünleştirdiğini, eski Anadolu dışı uygarlıkları ise çoğu zaman dışladığını ortaya koymuştur. Bu tarihsel bağlama dayanarak çalışma; Hunlar, Göktürkler, Uygurlar, Karahanlılar, Gazneliler, Büyük Selçuklular, Anadolu Selçukluları ve Osmanlı İmparatorluğu’nu Türkiye’nin gelişiminde temel dayanaklar olarak kabul etmektedir. Tarihsel dönemler “İslam öncesi” ve “İslam sonrası” olarak ikiye ayrılmıştır. İslam öncesi dönemde eğitim sistemine dair belgeler sınırlı olmakla birlikte, İslam’a geçişten sonra Arapça ve Farsçanın önemine vurgu yapılmaktadır. “İslam sonrası” dönem; Büyük Selçuklular, Karahanlılar, Gazneliler, Anadolu Selçukluları ve Osmanlı İmparatorluğu’nu kapsamakta; okul öncesi ve okul dönemi olarak ikiye ayrılmaktadır. Bu süreçte başlangıçta Arapça ağırlık kazanmış, sonrasında yerini Fransızca, Almanca ve İngilizceye bırakmıştır. Ardından Cumhuriyet dönemi, yabancı dil öğretimine ilişkin düzenlemeleri de içeren eğitim yapısında önemli değişiklikler getirmiştir. Öğretim stratejileri, teknikleri ve kullanılan kaynaklara odaklanarak bu çalışma, Türkiye’de yabancı dil öğretiminin kısa bir tarihini sunmayı amaçlamaktadır.
Keywords
Abstract
This study examines the history of foreign language teaching in Türkiye, revealing the Turkish nation's historical interactions with neighboring countries and how this necessitated the learning of various foreign languages. The study examines a complex historical context, beginning with the pre-Republic of Türkiye, where clear historical boundaries are difficult to delineate. In this context, the study adopts a qualitative historical research methodology, analyzing data obtained from archival documents, textbooks, educational policies, and academic sources both thematically and chronologically. The research process specifically considered the socio-political dynamics that shaped the languages taught, the methods used, and curricular changes. Findley (2005) states that the history of the Republic of Türkiye extends along three lines: Anatolian, Islamic, and Turkish heritage. Copeaux (1998) examined Turkish history textbooks (1931–1993) and demonstrated that national historical narratives integrated Islamic history as part of national history while often excluding ancient civilizations outside of Anatolia. Based on this historical context, the study recognizes the Huns, Göktürks, Uyghurs, Karakhanids, Ghaznavids, Great Seljuks, Anatolian Seljuks, and the Ottoman Empire as foundational pillars in the development of Türkiye. It divides the historical periods into 'pre-Islam' and 'post-Islam,' noting the limited documentation of the education system before Islam but acknowledging the importance of Arabic and Persian languages after the Islamic conversion. The 'post-Islam' period includes the Great Seljuks, Karakhanids, Ghaznavids, Anatolian Seljuks, and the Ottoman Empire, further divided into pre-school and school periods, with Arabic initially predominant and later replaced by French, German, and English. Subsequently, the Republican era brought about notable modifications to the educational framework, encompassing adjustments to the teaching of foreign languages. With an emphasis on the instructional strategies, techniques, and resources used, this study seeks to give a concise history of foreign language instruction in Türkiye.
