Author :
Abstract
İpek, yüzyıllar boyunca toplumlar arası etkileşimde değer ve ihtişamın göstergesi olmuş, adını dünyanın en önemli ticaret yollarından birine vermiş değerli bir kumaştır. İpeğin bu niteliğinden hareketle, bu çalışmada türkü metinlerinde “ipek” göstergesinin yer aldığı kumaş, giysi ve aksesuarlar üzerinden yansıttığı anlam katmanları incelenmiştir. Araştırmanın evrenini REPERTÜKÜL veri tabanında yer alan 8084 türkü oluşturmakta; amaçlı örnekleme yöntemiyle “ipek” göstergesini doğrudan içeren 135 türkü örneklem olarak belirlenmiştir. Araştırma iki aşamada yürütülmüştür: ilk aşamada türkülerde geçen ipekli kumaş, giysi ve aksesuar adları ile eşlik eden renkler sınıflandırılmış; ikinci aşamada elde edilen veriler Roland Barthes’ın göstergebilim anlayışı ve mit kuramı çerçevesinde, gösteren/gösterilen ile düzanlam/yananlam ilişkilerinden yararlanılarak çözümlenmiştir. İncelenen 135 türkü, taşıdıkları anlamsal işleve göre güzellik ve zarafet, değer, sosyo-ekonomik durum, ipek mendil ve söz, bağlılık ve kavuşma, karışıklık ve şehirlilik olmak üzere yedi kategoride sınıflandırılmıştır. Bulgular, “ipek” göstergesinin düz anlamda bir kumaş türünü karşılarken yan anlamda güzellik, zarafet, ekonomik güç, toplumsal statü, bağlılık, söz verme, şehirlilik ve kavuşma arzusu gibi kültürel anlam katmanları ürettiğini ortaya koymaktadır.
Keywords
Abstract
“Silk”, which gave its name to the world's largest trade route, has been used for centuries as a symbol of splendor in intercultural interaction. This study examines the meaning layers reflected in folk song texts through the types of fabric, clothing, and accessories in which the sign “silk” is used. The study's corpus consists of 8,084 folk songs in the REPERTÜKÜL database; through purposive sampling, 135 folk songs directly containing the sign “silk” were determined as the sample. The research was conducted in two stages: first, the types of silk fabric, clothing, and accessories in the folk songs, along with their accompanying colors, were classified; second, the data were analyzed within the framework of Roland Barthes's semiotics and myth theory, drawing on the signifier/signified and denotation/connotation relationships. The 135 folk songs examined were classified into seven categories according to their semantic function: beauty and elegance, value, socio-economic status, silk handkerchief and promise, attachment and reunion, confusion, and urbanity. The findings reveal that while the sign “silk” literally denotes a type of fabric, it connotatively produces cultural meaning layers such as beauty, elegance, economic power, social status, loyalty, promise-keeping, urbanity, and the desire for reunion.
Keywords
Silk, Silk fabric, Clothing, Folk song, Semiotics
