ÇOKLU DEZAVANTAJLI BİR GRUP OLAN İŞİTME ENGELLİ KADINLARIN SOSYALLEŞME SÜRECİNDE KUR’AN KURSLARININ ROLÜ: MARDİN İLİ ÖRNEĞİ
Author :
Abstract
Bu çalışma, Mardin ilinde yaşayan ve dezavantajlı gruplardan biri olarak değerlendirilen işitme engelli kadınların sosyalleşme süreçlerinde Kur’an kurslarının etkisini incelemektedir. Nitel araştırma yaklaşımıyla yürütülen bu çalışmada, 10 işitme engelli kadınla derinlemesine mülakatlar gerçekleştirilmiş ve veriler iki ana tema altında değerlendirilmiştir: “İşitme engelli kadınların sosyalleşme süreçlerinde yaşadıkları sorunlar” ve “Kur’an kurslarının bu sorunların çözümüne etkisi”. Bulgular, işitme engelli kadınların karşılaştıkları en önemli sorunlarının iletişim, ulaşım ve çevresel engeller olduğunu; bu sorunların toplumsal cinsiyet temelli kısıtlamalar ve sosyal dışlanma ile birleşerek çoklu dezavantajlar yarattığını ortaya koymuştur. Kur’an kurslarının, işitme engelli kadınlara, dini bilgi edinme ve Kur’an okumayı öğrenme imkânı sağlamanın yanı sıra sosyalleşme ve çevresel engelleri aşma açısından da önemli katkılar sunduğu belirlenmiştir. Kurslar, işaret dili desteği sayesinde iletişim engellerini azaltmakta, güvenli sosyal ortamlar sağlayarak yeni arkadaşlık ilişkilerinin kurulmasına imkân tanımakta ve bu ilişkilerin kurs dışında da sürdürülmesini teşvik etmektedir. Ayrıca, toplumsal normlar nedeniyle sosyal hayata katılımı sınırlanan kadınlar için kurslar, piknikler, geziler ve toplu etkinlikler aracılığıyla sosyal etkileşim alanları yaratmaktadır. Araştırma sonuçları, Kur’an kurslarının yalnızca dini eğitim veren kurumlar olmanın ötesinde, işitme engelli kadınların sosyal sermayesini artıran, aidiyet duygusunu güçlendiren ve sosyal dışlanmayı azaltan çok yönlü bir sosyalleşme alanı sunduğunu göstermektedir.
Keywords
Abstract
This study examines the impact of Quran courses on the socialization processes of hearing-impaired women living in Mardin province, who are considered a disadvantaged group. In this study, conducted with a qualitative research approach, interviews were conducted with 10 hearing-impaired women, and the data were analyzed under two main themes: “Problems experienced by hearing-impaired women in their socialization processes” and “The impact of Quran courses on resolving these problems.” The findings revealed that the most significant problems for hearing-impaired women are communication, transportation, and environmental barriers. These problems, combined with gender-based restrictions and social exclusion, create multiple disadvantages. Quran courses have been determined to provide hearing-impaired women with the opportunity to acquire religious knowledge and learn to read the Quran, as well as making significant contributions to socialization and overcoming environmental barriers. The courses reduce communication barriers through sign language support, provide safe social environments, enable new friendships, and encourage the continuation of these relationships beyond the course. Additionally, they create spaces for social interaction through courses, picnics, excursions, and group events for women whose participation in social life is limited by societal norms. Research results show that Quran courses go beyond simply providing religious education; they also offer a multifaceted socialization space that increases the social capital of hearing-impaired women, strengthens their sense of belonging, and reduces social exclusion.
Keywords
Disadvantaged Groups, Women, Hearing-İmpaired, Qur’an Course, Socialization, Mardin.
