Author :
Abstract
Bu çalışma, Filistin’deki işgale karşı direniş ve mücadelenin öncülerinden biri olan İbrâhîm Tûkân’ın doğup yaşadığı dönem, tahsili, edebî çalışmaları, görevleri, yakalandığı hastalık ve vefatından bahsedildikten sonra Tûkân’ın direniş şiirlerine yoğunlaşan yorumlayıcı-nitel bir edebiyat incelemesidir. Bir asrı aşkın bir süredir Filistinliler, işgale karşı mücadele ederken Filistinli edebiyatçılar da edebî kabiliyetleriyle, maruz kaldıkları zulme karşı mücadeleye destek vermeye çalışmışlardır. Onlar da şiirleri, romanları ve konuşmalarıyla işgalle mücadeleyi anlatmaya çalışmışlardır. Filistin’de direnişin sacayaklarından birinin edebiyat olduğu ve Filistin direnişinde “kelam, kalem ve kılıc”ın birlikte hareket ettiğini, Filistinli edebiyatçıların direnişin fikrî ve manevî cephesini oluşturdukları ortaya konulmuştur. Şairin yetiştiği entelektüel ortam ve İngiliz mandası altında şekillenen tarihsel-siyasal bağlam ele alınarak şiirleri söyleten sosyolojik-siyasî zemin ortaya konulmuştur. Tûkân’ın direniş temalı şiirleri amaçlı örnekleme ile seçilmiş ve metinler iki düzlemde incelenmiştir: (i) Edebî düzlemde dil, üslup, retorik stratejiler, imge dünyası ve belâgat unsurları incelenmiş; (ii) tematik düzlemde vatan, işgal, direniş, şehadet, gençlik, ihanet ve umut temaları yorumlanmıştır. Sadece topraklarını çalmakla kalmayıp kimliklerini de ortadan kaldırmaya çalışan işgalcilere karşı konuşmayı ve yazmayı güçlü bir silah olarak kullanan Filistinli edebiyatçılar, kendi söz ve kalemleriyle direnişe destek sağlamışlardır. Osmanlı İmparatorluğunun bir parçası olan Filistin, 1917 yılında İngilizler tarafından işgal edilince ülkelerinin büyük bir tehdit altında olduğunu gören Filistinli edebiyatçılar, yazdıkları edebî eserlerle işgale karşı seslerini yükseltmeye çalışmışlardır. İbrâhîm Tûkân’ın, hayatı boyunca işgale karşı çıktığı, kısa ömrüne rağmen şiirlerindeki güçlü diliyle işgalcilere zorluklar yaşattığı ve direnişin Filistinliler tarafından benimsenmesine katkıda bulunduğu, şiirleriyle izah edilmeye çalışılmıştır.
Keywords
Abstract
This study is an interpretive qualitative literary analysis focusing on the resistance poetry of Ibrāhīm Tūqān, one of the leading figures of resistance and struggle against the occupation in Palestine, following a discussion of the period in which he was born and lived, his education, literary works, official duties, illness, and death. For more than a century, while Palestinians have been struggling against occupation, Palestinian literary figures have also sought to support this struggle through their literary abilities in the face of the oppression to which they have been subjected. Through their poems, novels, and speeches, they have attempted to articulate the struggle against occupation. The study demonstrates that literature constitutes one of the main pillars of resistance in Palestine and that, in the Palestinian resistance, “the word, the pen, and the sword” have acted together, while Palestinian writers have formed the intellectual and spiritual front of resistance. By examining the intellectual environment in which the poet was raised and the historical and political context shaped under the British Mandate, the sociological and political ground that gave rise to his poetry is revealed. Tūqān’s resistance-themed poems were selected through purposive sampling and analyzed on two levels: (i) on the literary level, language, style, rhetorical strategies, imagery, and elements of eloquence were examined and (ii) on the thematic level, the themes of homeland, occupation, resistance, martyrdom, youth, betrayal, and hope were interpreted. Palestinian writers, who used speech and writing as powerful weapons against occupiers who sought not only to seize their lands but also to erase their identities, supported the resistance through their own words and pens. When Palestine, then a part of the Ottoman Empire, was occupied by the British in 1917, Palestinian literary figures, recognizing that their country was under grave threat, sought to raise their voices against the occupation through the literary works they produced. Through an examination of his poems, this study seeks to show that Ibrāhīm Tūqān opposed the occupation throughout his life and, despite his short life, challenged the occupiers through the powerful language of his poetry and contributed to the adoption of resistance among Palestinians.
