Author :
Abstract
Bu çalışmada, Eski Anadolu Türkçesi dönemine ait seçilmiş yedi eser olan Bahrü’l Hakâyık, Behçetü’l-Hadâyık, Dede Korkut, Garib-nâme, Kur’an Tercümesi, Kıssa-i Yusuf ve Süheyl ü Nev-bahâr’da oksimoronlu yapılar tespit edilmiştir. Çalışmada söz konusu yapıların hem anlamsal hem de biçimsel özellikleri dikkate alınarak belirli bir sınıflandırma yapılmıştır. İnceleme sürecinde oksimoronların yalnızca anlam düzeyinde değil, aynı zamanda Türkçe ve yabancı kökenli ekler aracılığıyla da oluşabildiği görülmektedir. Bununla birlikte her olumsuzluk unsurunun oksimoron yapısı oluşturmadığı, bazı ek ve yapıların bu kullanımın dışında kaldığı tespit edilmiştir. Eserlerde özellikle geniş zaman olumsuz soru biçimiyle kurulan “almaz mu sen?” ve “körmez mü siz?” gibi oksimoronlu yapıların hem ikinci tekil şahıs hem de ikinci çoğul şahıs gibi farklı şahıs ekleriyle kurulması oksimoronun kullanımı açısından çalışmaya çeşitlilik sunmaktadır. Çalışmada incelenen eserler arasında “tükenmez yemek” gibi -mAz sıfat-fiil eki ile kurulan belirli oksimoron örneğine yalnızca Garib-nâme’de rastlanmıştır. Bu durum, söz konusu yapıların metin türü ve anlatım özelliklerine bağlı olarak değişkenlik gösterebileceğini düşündürmektedir.
Keywords
Abstract
This study identifies oxymoronic structures in seven selected works from the Old Anatolian Turkish period: Bahrü’l Hakâyık, Behçetü’l-Hadâyık, Dede Korkut, Garib-nâme, Kur’an Tercümesi, Kıssa-i Yusuf, and Süheyl ü Nev-bahâr. The study establishes a classification based on both the semantic and formal characteristics of these structures. The analysis reveals that oxymorons can be formed not only at the semantic level but also through Turkish and foreign-derived suffixes. However, it is noted that not every negative element constitutes an oxymoron; some suffixes and structures are exceptions to this usage. The fact that oxymoronic structures, particularly those formed with the negative question form of the present tense, such as "almaz mu sen?" and "körmez mü siz?", are constructed with different personal suffixes (second person singular and second person plural), provides a diverse range of oxymoronic usage in the works. Among the works examined in this study, a specific example of an oxymoron formed with the -mAz adjectival-verbal suffix such as ‘endless meal’ was found only in the Garib-nâme. This suggests that such constructions may vary depending on the text type and stylistic features.
Keywords
Old Anatolian Turkish, Oxymoron, Oxymoronic Structures, Meaning, Rhetoric
