MALÛMÂT-İ İBTİDÂ’İYYE VE NESÂYİH-İ NÂFİA KİTABININ ÇEŞİTLİ AÇILARDAN İNCELENMESİ

Author:

Number of pages: 131-193.
Year-Number: 2015-XXI

Abstract

Bu çalışmada, 1883 yılında yayımlanan ve dört ciltten oluşan Talim-i Kıraat adlı eserin ilk cildi olan Malûmât-i İbtidâ’iyye ve Nesâyih-i Nâfia; bugünkü alfabeye çevrilerek çeşitli açılardan incelenmiştir. Çalışma, nitel araştırma tekniklerinden doküman analizi ile gerçekleştirilmiştir. Kitapçı Arakel Efendi tarafından yazılan eserin amacı; çocukları, alfabeyi öğrendikten sonra, manasını kolayca anlayabilecekleri terkiplerle okumaya alıştırmak, kendilerine en çok lazım olan bilgilerle birlikte onları güzel bir şekilde terbiye edecek fikirleri vermektir. Yapılan incelemede, eserde 29’u bilgilendirici, 6’sı öyküleyici olmak üzere 35 metnin kullanıldığı; öyküleyici metinlerin öğüt verici nitelikte olduğu, bilgilendirici metinlerin “nasihat, görgü kuralları, bilimsel, dini bilgi, atasözü” içerikli olduğu belirlenmiştir. Ayrıca çalışmada, metin işleme sürecinin “metin, bilinmeyen kelimeler ve metin altı soruları (talimler)” sırasıyla gerçekleştirildiği, metinlerin ortalama 282 kelime uzunluğa sahip olduğu, her metnin ortalama 6 bilinmeyen kelime ve 7 metin altı sorusundan oluştuğu tespit edilmiştir.

Keywords

Abstract

In this study, Malûmât-i İbtidâ’iyye ve Nesâyih-i Nâfia, published in 1883 and the first volume of Talim-i Kıraat that consisted of four volumes, was investigated by transcribing into current alphabet. Study was carried out by document analysis of the qualitative research techniques. The aim of the book written by Kitapçı Arakel Efendi, was to accustom students to read, by using compound words that their meaning can be smoothly understood after they learned the alphabet; to give students the most necessary information and training ideas in an appropriate way. Following the analysis, it was found that the book had 35 text, including 29 informative and 6 narrative text. And it was determined that all of narrative texts had advisory nature; and informative texts had contented advice, etiquette, scientific knowledge, religious knowledge and proverbs” Nevertheless in the study it was determined that text processing was realized “text, unknown words and under-text questions (practices)” respectively and that texts were consisted of averagely 282 words, 6 unknown words and 7 under-text questions.

Keywords