TEŞBİH SANATINDA “MÜŞEBBEH” İÇİN KULLANILAN BELLİ BAŞLI RUMUZLAR (ARAP ŞİİRİ ÖRNEĞİ)

Author:

Number of pages: 489-500
Year-Number: 2020-XLIV

Abstract

Bu çalışma, Klasik Arap şiirinde sık sık kullanılan teşbîh sanatında, müşebbehte bulunan sıfatları daha açık ve gönülleri cezbedecek bir şekilde ifade etmek için kullanılan belli başlı rumuzları incelemektedir. Örneğin sahip olduğu zenginliği küçük büyük ayırt etmeden herkese dağıtan kişi denize benzetilerek yaptığı iyiliklerin ve cömertliğinin derecesi sembolize edilmektedir. Yine bulunduğu makamda yaptığı işlerle insanlara büyük hizmetler yapma fırsatı bulan kişi Güneş’e veya Ay’a benzetilerek kendisinin ve makamının yüceliğine işaret edilmektedir. Bu ve benzeri rumuzlar Klasik Arap şiirinde sıkça kullanılmış ve belâgat açısından da şiire bir güzellik katmıştır. Köklü bir maziye sahip olan Klasik Arap şiiri hayal ve mana gücünün etkili bir şekilde tezahür ettiği bir edebi tür olarak birçok yönüyle araştırmalara konu olmuş, şekil ve muhteva yönüyle edebiyatla ilgilenenlerin beğenisini kazanmıştır. Bu çalışmada ele alınan beyitler de bu rumuzların edebî sanatlardan biri olan teşbîh sanatı kullanılmak suretiyle teşbîhin şiire kattığı ahengin anlaşılması bakımından önem arz etmektedir.

Keywords

Abstract

This study examines the major pseudonyms used to express the adjectives in simile that are used more frequently in classical Arabic and to express in a way that attracts the hearts. For example, the person who distributes his wealth to everyone without distinction is symbolized by likened to the sea to express the degree of his kindness and generosity. Again, the person who finds the opportunity to perform great services to people with the work he does in his office is likened to the Sun or Moon to points to the glory of himself and his office. These and similar pseudonyms have been used frequently in classical Arabic poetry, and in terms of rhetoric, it has added a beauty to poetry. Classical Arabic poetry, which has a deep-rooted history, has been the subject of research in many aspects as a literary genre in which the imagination and meaning power is manifested effectively and has gained appreciation of those interested in literature in terms of form and content. The couplets discussed in this study are also important in terms of understanding the harmony that the pseudonyms add to poetry by using simile, one of the literary arts.

Keywords