İSLÂMİYET ÖNCESİ TÜRKLERDE SAÇ KÜLTÜRÜ

Author:

Number of pages: 1490-1507
Year-Number: 2020-XLVI

Abstract

İnsanoğlunun ürettiği maddi ve manevi her şey kültürdür. Bir bakıma kültür, toplumu; toplum da kültürü şekillendirir. Yani toplum içinde yetişen her birey kültürünü öğrenir ve o kültürün etkisiyle şekillenir ve olgunlaşırken, kendinden de bir şeyler katarak kültürünü şekillendirerek gelecek kuşaklara aktarır. Kültür, toplumsal ve tarihsel özelliğinin yanı sıra, tarihin akışı içerisinde belirgin olarak gözlemlenebilen değişken bir yapıya sahiptir. Bu bağlamda Türk kültürü de dili, gelenekleri, sanatı, dini, düşüncesi ile asırlardan beri yaşayan bir canlı ve dinamik bir yapıya sahiptir. Çalışmamızda İslâm öncesi Türk devletlerindeki kültürü ifade eden ve güzelliğin ana unsuru olan saç kültürü üzerinde durulmuştur. Öncelikle Türk kültüründe saçı tarihsel bir süreç içerisinde değerlendirerek, Eski Türklerde saçın simgesel anlamları üzerinde durularak saçın uzunluk, renk, süsleme ögesi olarak saç örgüsü ve kültüre yansımaları ele alınmıştır. Ayrıca saçın mitoloji ve masallarda yeri ve önemi üzerinde durulurken, saçla ile ilgili inançlar, benzetmeler, büyüler, rüyalar ele alınmaya çalışılmıştır.

Keywords

Abstract

Everything material and spiritual produced by human beings is culture. In a way, culture, society; society also shapes culture. In other words, every individual who grows up in the society learns the culture and is shaped by the influence of that culture and while maturing, it adds something from itself and transfers it to the next generations by shaping its culture. In addition to its social and historical characteristics, culture has a variable structure that can be clearly observed in the course of history. In this context, Turkish culture has a living and dynamic structure that has been living for centuries with its language, traditions, art, religion and thought. In our study, hair culture, which expresses the culture in pre-Islamic Turkish states and which is the main element of beauty, was emphasized. First of all, by evaluating the hair in a historical process in Turkish culture, the symbolic meanings of the hair in Ancient Turks, the reflections of the hair to the braid and culture as a length, color, and decoration element were discussed. In addition, while focusing on the place and importance of hair in mythology and fairy tales, beliefs, metaphors, spells, dreams are tried to be addressed.

Keywords