TARİH DERS KİTAPLARINDA CUMHURİYET ROMANTİZMİ

Author:

Number of pages: 2261-2310
Year-Number: 2020-XLVII

Abstract

Romantizm, 18. yy sonunda Avrupa’da ortaya çıkan ve mimari, sanat edebiyat gibi alanların yanı sıra tarih bilimini de etkileyen bir güçlü bir akımdır. Romantizm, pozitivist bakış açısının aksine, geçmişi insan iradesinin eseri olarak görür ve duygusal bir bakış açısıyla aklın karşısına çıkar. Milli ve dini unsurların evrensel unsurlardan daha önemli olduğu romantik tarih anlayışında geçmiş, genç nesillere vatanını, milletini, tarihini sevdirmek ve milli bilinç uyandırmak amaçlı milliyetçi bir bakış açısıyla yeniden kurgulanır. Nitel yöntemlerin tercih edildiği bu çalışmada romantizm akımın, Cumhuriyetin ilk yıllarından günümüze kadar ilkokul, ortaokul ve liselerde okutulan tarih ders kitaplarına nasıl ve ne kadar yansıdığını tespit etmek amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda 1923-2019 yılları arasında okutulan tarih ders kitapları içerisinde ulaşılabilenlerden elde edilen veriler, içerik analizi ile analiz edilmiştir. Araştırmadan elde edilen bulgulara baktığımızda en yoğun romantik etkinin, yeni devletin, her yönüyle kendisini halka kabul ettirmek amaçlı yepyeni bir tarih yazmaya ihtiyaç duyduğu erken cumhuriyet döneminde olduğu görülmüştür. Bununla birlikte Atatürk’ün ölümüyle hızla azalsa da bu etkinin günümüzde az da olsa devam ettiğini söyleyebiliriz

Keywords

Abstract

Romanticism is a powerful trend that emerged in Europe at the end of the 18th century and affected many fields such as architecture, art and literature, as well as the science of history. Unlike the positivist perspective, romanticism sees the past as the work of human will and confronts the mind with an emotional perspective. In the romantic conception of history, the national and religious elements are more important than universal elements. The past is reconstructed with a nationalist point of view, aiming to make at the rising generation love their homeland, nation, history and to raise national consciousness. In this study, in which qualitative methods are preferred, it is aimed to determine how and how much the romantic trend reflected in history textbooks taught in primary, secondary and high schools since the first years of the Republic. For this purpose, the data obtained from those that can be accessed within the history textbooks taught between 1923-2019 were analyzed by content analysis. When we look at the findings obtained from the research, it was seen that the most intense romantic effect was during the early republican period when the new state had to write a new history for the public to accept itself. However, we can say that the effect, which decreased rapidly after the death of Atatürk, still continues to a small extent.

Keywords